DU LỊCH LÝ SƠN, QUẢNG NGÃI TIẾP CẬN BẢO TỒN ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

PDF.InEmail

Huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi nằm cách đất liền khoảng chừng 30 km về phía biển Đông, nơi một công viên địa chất mang cùng tên đang được xây dựng, nơi mà các dải đá được hình thành từ sự phun trào núi lửa biển hàng triệu năm tạo nên cảnh quan môi trường hùng vĩ và đa dạng các hệ sinh thái biển, giàu có nguồn lợi thủy sinh. Nơi mà bà con ngư dân chúng ta sinh sống hàng ngày với biển cả tại các hòn đảo tiền tiêu, cùng chung tay bảo vệ chủ quyền của đất nước, và ngày nay du khách đã đến thăm và du lịch đã bắt đầu, tuy nhiên trong những năm qua, những giá trị ấy hầu như chưa được khơi dậy. Việc nhận diện những giá trị nổi trội, tài sản cộng đồng hỗ trợ cho phát triển du lịch tại địa phương, ngoài những gì từ thiên nhiên, văn hóa, các nỗ lực từ cộng đồng trong bảo tồn, bảo vệ môi trường, xử lý rác thải, tổ chức hoạt động du lịch sinh thái cũng cần được phân tích, thảo luận. Thông qua việc mô tả hiện trạng sử dụng tài nguyên môi trường tại địa phương và phân tích nguồn lực cộng đồng, báo cáo đã kiến nghị các giải pháp bảo tồn và phát triển tiềm năng phục vụ cải thiện sinh kế người dân, phát triển du lịch sinh thái Lý Sơn, Quảng Ngãi.

1. Nhu cầu bảo vệ bảo tồn

Mặc dù, Lý Sơn, Quảng Ngãi đã thành lập được khu bảo tồn biển, đã có thời gian tiếp cận các hoạt động cùng với nhiều nỗ lực về bảo tồn tài nguyên biển đặc biệt là các rạn san hô tại địa phương. Tuy nhiên trong thời gian qua, Lý Sơn chưa đề cập đến các dịch vụ của hệ sinh thái mang lại cho con người, như chất lượng nguồn nước, điều hòa khí hậu, vùng giống, nơi ở, nuôi con non, chống xói lở, bãi đẻ, duy trì nguồn lợi, tạo cảnh quan. Lý Sơn cũng chưa đề cập đến chức năng cung cấp thông qua cấu trúc hệ sinh thái, như các rạn san hô, thảm cỏ biển, bãi biển, hoặc liên kết đến rừng ngập mặn tại vùng cửa sông, rừng phòng hộ ven biển. Trong khi cấu trúc hệ sinh thái là nền tảng của sự hình thành các chức năng dịch vụ của hệ sinh thái và là tiền đề của các lợi ích mà hệ sinh thái mang lại cho con người. Một khi cấu trúc hệ sinh thái bị phá vỡ thì phải mất hàng chục hoặc trăm năm mới gầy dựng lại được, đôi khi mất vĩnh viễn như rừng ngập mặn bị san lấp, rạn san hô bị chết, bãi biển làm nơi chôn rác thải. Hiện nay cấu trúc hệ sinh thái và sức khỏe hệ sinh thái như rạn san hô, thảm cỏ biển, bãi biển tại Lý Sơn hoặc rừng ngập mặn tại vùng cửa sông trong đất liền đã và đang bị uy hiếp, tổn thương. Lý Sơn có thể nhận thấy điều này một cách dễ dàng qua quan sát, qua các kết quả nghiên cứu, đánh giá chất lượng môi trường và đa dạng sinh học. Vì vậy không phải là quá muộn mà cũng không phải là quá sớm để thảo luận và có giải pháp hành động vì sự phát triển và sử dụng bền vững tài nguyên và môi trường tại Lý Sơn; tuy nhiên cũng sẽ là quá trễ nếu Lý Sơn không hành động bây giờ vì các tác động bao giờ cũng mang tính tích lũy, thông qua các sự cố (shock) và ảnh hưởng diễn biến (stress). Một hệ sinh thái khỏe mạnh thông thường thể hiện rõ 4 chức năng cơ bản bao gồm chức năng hỗ trợ, cung cấp, điều hòa và duy trì các giá trị văn hóa. Trên cơ sở các chức năng này, các hệ sinh thái cung cấp các dịch vụ sinh thái và thông qua đó, con người được thừa hưởng các lợi ích từ thiên nhiên mang lại phục vụ cho đời sống của mình. Trong quá trình phát triển, con người xúc tiến các hoạt động kinh tế xã hội với không ít các hình thức khai thác, sử dụng các lợi ích thiên nhiên đó đáp ứng nhu cầu sống hằng ngày. Và cũng chính vì chỉ tập trung khai thác các lợi thế, thiếu đầu tư phục hồi, nên con người đã và đang ngày càng làm tổn thương cạn kiệt nguồn lực tài nguyên, mà đáng lý ra chúng ta được và sẽ được hưởng lớn hơn rất nhiều.

b-lyson06092017-01

Hình 1: Khu Bảo tồn biển Lý Sơn, Quảng Ngãi được thành lập

Vì vậy chúng ta cần phải có một cách tiếp cận phù hợp, ứng xử một cách văn minh với thiên nhiên. Một trong những định hướng đó là đã đến lúc con người phải hợp tác lại, cùng đồng hành trong quản lý và bảo vệ thiên nhiên. Để đảm bảo cho phát triển bền vững tại Lý Sơn, sức khỏe các hệ sinh thái đặc trưng tại vùng này bao gồm rạn san hô, thảm cỏ biển, bãi biển, hoặc rừng ngập mặn, rừng phòng hộ ven biển trong đất liền, vùng cửa sông cần phải được quan tâm theo những hành động cụ thể từ việc xây dựng khu bảo tồn biển bảo hệ sinh thái rạn san hô, hoặc bảo vệ, bảo tồn rừng ngập mặn trong đất liền. Phần này chúng ta cần nhanh chóng phục hồi lại những kiến thức, kinh nghiệm, phong trào mà Lý Sơn đã từng được hỗ trợ, phát động và tiến hành trong thời gian trước đây. Vì vậy, Lý Sơn cần chú ý di sản thiên nhiên bao gồm di sản địa chất núi lửa biển, rạn san hô, thảm cỏ biển, cảnh quan môi trường, tài nguyên nhân văn phải được tuyệt đối bảo vệ, gìn giữ. Sinh kế của người dân địa phương bao gồm đánh bắt thủy sản và nông nghiệp phải được duy trì và phát triển, tuy nhiên theo hướng thân thiện với môi trường, bảo tồn hệ sinh thái. Để hỗ trợ cho công tác bảo tồn, các dịch vụ công tại Lý Sơn cần phải được tăng cường bao gồm: Giáo dục bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên; Nâng cao năng lực cộng đồng trong xây dựng và phát triển sinh kế phù hợp với bảo tồn; Tuần tra giám sát vi phạm khai thác và sử dụng không hợp lý tài nguyên thiên nhiên và môi trường; Cứu nạn, cứu hộ; Nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ phục vụ phát triển bền vững; Giám sát sức khỏe hệ sinh thái; Thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt trong cộng đồng; Hướng dẫn, xây dựng và phát triển sản phẩm và dịch vụ du lịch sinh thái…

b-lyson06092017-02

Hình 2: Quy hoạch Khu Bảo tồn biển Lý Sơn

2. Bảo vệ môi trường, xử lý rác thải

Bảo vệ môi trường, xử lý rác thải tại Lý Sơn cần phải được quan tâm và tiến hành các hoạt động ưu tiên một cách mạnh mẽ nhằm tạo điều kiện cho phát triển kinh tế xã hội, sức khỏe cộng đồng tại địa phương. Bảo vệ môi trường và xử lý rác thải tại Lý Sơn có thể được tiếp cận theo đề nghị sau:

b-lyson06092017-03

Hình 3: Tờ rơi phân loại rác tại nguồn

b-lyson06092017-04

Hình 4: Mô hình đồng quản lý rác thải sinh hoạt kiến nghị tại Lý Sơn

Giải thích các kí hiệu trên hình 4

b-lyson06092017-04a

Giải thích ý nghĩa của hình 4

A. Con đường đi của rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn

Con đường đi của rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn được bắt đầu từ bước phát sinh đến phân loại rác qua thu gom và điểm đến cuối cùng.

“Bước phát sinh”: Rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn được ra đời từ 4 nguồn phát sinh chính đó là (1) hộ gia đình, (2) nhà hàng, khách sạn, (3) chợ, trường học, cơ quan, (4) đường phố, nơi công cộng.

“Phân loại rác”: Rác thải được phân thành 3 nhóm riêng biệt là rác thải dễ phân hủy, rác thải khó phân hủy và rác thải tái chế hay còn gọi là rác thải ve chai ngay sau khi nó được hình thành. Hành động phân loại rác thải sinh hoạt một cách song hành tại thời điểm rác thải được hình thành gọi là phân loại rác tại nguồn.

“Thu gom” là biểu hiện của giai đoạn rác thải được thu gom từ khắp nơi trong thành phố và được đưa về các điểm đến cuối cùng. Thực hiện hoạt động thu gom rác thải được đề nghị chủ yếu là 3 lực lượng chính, đó là đơn vị thu gom xử lý huyện, các tổ thu gom tự quản và đội ngũ những người thu mua ve chai của địa phương.

“Điểm đến cuối cùng” là nơi hoặc là không gian mà rác được đưa về tập kết tại Lý Sơn một thời gian dài hoặc được chế biến vận chuyển ra ngoài địa bàn Lý Sơn. “Điểm đến cuối cùng được đề nghị trên con đường đi của rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn là bãi rác của huyện, điểm compost cộng đồng, hộ gia đình và các cơ sở thu mua phế liệu..

Ngoài ra, rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn vẫn còn một lượng đáng kể phát tán không kiểm soát được một cách tự do ngoài môi trường tại các bãi đất “hoang”,cánh đồng,bãi biển. Lượng rác thải sinh hoạt phát tán này sẽ được thu gom thông qua các phong trào dọn vệ sinh, làm sạch bãi biển, cánh đồng.

B. Quản lý rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn.

Quản lý rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn sẽ được thể hiện rõ nét qua hai mối quan hệ chỉ đạo và hợp tác. Mối quan hệ chỉ đạo thực hiện các quy định về quản lý rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn được thể hiện theo con đường quản lý Nhà nước từ UBND Lý Sơn xuống UBND Xã, Thôn và Tổ Nhân dân thông qua sự tham mưu trực tiếp của Phòng Tài nguyên và Môi trường. Đồng thời mối quan hệ chỉ đạo còn được thể hiện trực tiếp từ UBND huyện/xã xuống đơn vị thu gom, xử lý tại bãi rác Lý Sơn, điểm compost cộng đồng. Mối quan hệ hợp tác được thể hiện tư vấn kỹ thuật, giáo dục, truyền thông về quản lý rác thải sinh hoạt tại Lý Sơn, Quảng Ngãi giữa các bên liên quan, hội đoàn thể, tổ chức quốc tế đến cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, năng lực thực hiện hiệu quả các hoạt động quản lý rác thải tại địa phương.

3. Tổ chức hoạt động du lịch sinh thái Lý Sơn

Tổ chức hoạt động du lịch tại Lý Sơn cần phải thực hiện theo các nguyên tắc thỏa mãn nhu cầu của du khách, trên cơ sở 2 khái niệm được phân biệt là: chất lượng dịch vụ sinh thái (phần này do thiên nhiên mà cụ thể là các kiểu hệ sinh thái, dải đá núi lửa biển phun trào, văn hóa tại Lý Sơn cung cấp thông qua hoạt động bảo tồn và phát triển); chất lượng dịch vụ du lịch (phần này do các công ty du lịch và người dân cung cấp). Đồng thời 2 chất lượng dịch vụ này có liên quan với nhau thông qua việc chia sẻ lợi ích thu được từ dịch vụ sinh thái, văn hóa đến người dân và công ty du lịch. Hiện nay thách thức lớn nhất và khó khăn lớn nhất đối với sự bền vững của du lịch sinh thái Lý Sơn là sự suy giảm chất lượng dịch vụ sinh thái, ngoài giá trị các dải đá phun trào và trầm tích núi lửa biển với niên đại hàng triệu năm tuổi, nước biển màu xanh ngọc bích, cảnh quan môi trường, di sản văn hóa, lịch sử. Đó là vẫn còn một số bãi biển quá nhiều rác, nghèo cá tôm, bãi biển và bờ biển bị nham nhở vì tác động con người qua hệ thống kè, xây dựng… và sự không cân bằng về phân chia lợi ích thu được từ dịch vụ du lịch cũng như chất lượng dịch vụ sinh thái. Vì vậy nếu chúng ta không chú ý đến việc nâng cao hoặc cũng cố lại chất lượng dịch vụ sinh thái và chất lượng dịch vụ du lịch cũng như sự mất cân bằng trong phân chia phí lợi ích giữa cộng đồng người dân địa phương và công ty dịch vụ du lịch thì những nỗ lực khác như quảng bá, kêu gọi đầu tư, miễn phí du khách đến Lý Sơn… e rằng sẽ rất khó hiệu quả. Đã đến lúc để cho du lịch sinh thái Lý Sơn được mở rộng và phát triển bền vững có nghĩa là được ổn định lâu dài, chúng ta cần quan tâm đến đối tượng của chúng ta là nhu cầu của du khách. Mà nhu cầu đó cần được đo đạc đến mức độ khách du lịch biết đến Lý Sơn, hiểu Lý Sơn, hòa mình vào Lý Sơn và tự đánh giá Lý Sơn là điểm đến hữu ích, xứng đáng với đồng tiền, thời gian của du khách bỏ ra. Vì vậy để hỗ trợ cho phát triển du lịch sinh thái tại Lý Sơn, ngoài nhiệm vụ bảo tồn cần được phục hồi, tổ chức, vận hành như thảo luận ở trên, thì chất lượng các hoạt động du lịch cần phải quan tâm tiếp theo hơn là các đầu tư công trình mới. Các hoạt động du lịch cần phải được tổ chức thế nào để du khách có thể cảm thấy đói, khát, mệt, thèm thuồng khi đến với Lý Sơn và như vậy Lý Sơn cần phải có những khoảng không gian rộng để thỏa mãn các hoạt động cơ bắp, sáng tạo, thẩm mỹ…Các bãi biển cát trắng san hô, các hang động, các con đường quanh đảo đáp ứng đủ điều kiện để du khách có thể tham gia các hoạt động thể thao trên cạn như bóng đá, bóng chuyền bãi biển, chạy, đi bộ…Các vùng rạn san hô và các thảm rong, cỏ biển đi kèm bọc chung quanh các đảo Lớn, Bé đáp ứng đủ các các hoạt động thể thao biển như bơi, lặn, ngắm, xem cảnh quan dưới nước.

b-lyson06092017-05

Hình 5: Đường lên Cột Cờ tại Lý Sơn

Các dải đá địa chất từ hoạt động phun trào núi lửa biển và trầm tích hàng triệu năm tuổi phơi bày nền nã đủ để du khách có thể lội bộ, tìm kiếm, chiêm ngưỡng, nghiên cứu, học tập. Các đỉnh cao của các ngọn núi đủ để du khách các thể phóng tầm mắt mình đến biển khơi mênh mông hoặc lặng mình trong ánh đêm để nghe tiếng thì thầm của sóng và gió và đại dương, nơi con người Lý Sơn bước ra biển lớn. Các khoảng không gian rộng của các di sản văn hóa, lịch sử, nơi du khách có thể chiêm ngưỡng, tìm hiểu, trò chuyện cùng với người dân trong các làng chài, cũng như sự tấp nập của cảng cá, khi các tàu khai thác xa bờ trở về. Ngược với biển cả, trở lại với vùng cửa sông, ven bờ là các bãi biển dài và rộng, dải rừng ngập mặn, bến tàu, chợ quê, đồng ruộng, nơi có thể tìm thấy sự dập diều của các đàn chim dư cư khi mùa đông về hoặc hè đến. Mệt và mỏi với hoạt động biển, du khách nhanh chóng trở về với làng chài về với các câu chuyện cộng đồng với các giới thiệu văn hóa mà người dân Lý Sơn đã cùng với các hòn đảo này sinh sống bao đời nay. Và cũng từ đó các nhu cầu cơ bản của đời sống du khách sẽ gia tăng, nhu cầu ăn, uống, ngủ, nghỉ…hình thành một cách bình thường mà ít có đề cập đến những yêu cầu quá ư xa xỉ, hiếm, quý tại địa phương, trong khi nhiều sản vật quý hiếm đó cần được bảo vệ bảo tồn để duy trì sự bền vững của du lịch.

Du lịch sinh thái được tiếp cận cân bằng và hợp lý giữa các vùng từ thượng nguồn ra đến biển lớn. Phần biển đảo du lịch sinh thái nên chú trọng chính yếu vào các chất lượng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên như: bãi biển cát san hô trắng, sạch; làn nước biển trong xanh ngọc bích; cảnh quan địa chất, đồng cỏ, bãi cam đàng, quẩn thể cua Đá, sân chim, rạn san hô, thảm cỏ biển, đa dạng sinh học biển…Phát triển dịch vụ du lịch đặc biệt ưu tiên và chỉ dành cho người dân địa phương trên đảo và mang tính chất hoạt động tích cực như đi bộ, đi xe đạp, homestay, snorkeling, diving, câu cá đại dương (cách bờ đảo ít nhất 2 hải lý). Ưu tiên phát triển dịch vụ ăn uống nhanh không sử dụng nguồn cá, tôm, động thực vật tự nhiên của đảo. Ưu tiên phát triển các dịch vụ hỗ trợ (du lịch) học tập, nghiên cứu, đào tạo đến từ các trường học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Dịch vụ du lịch như nhà hàng, khách sạn, resort được phân bố trong vùng đất liền ven biển (bên trong các cồn cát ven biển), nơi mà các công trình này có thể bố trí hài hòa và kết nối với thành phố Quảng Ngãi, hoặc các nơi từ thượng nguồn, hai hướng Bắc, Nam một cách thuận tiện và hiệu quả kinh tế. Đồng thời một sự bố trí không gian như vậy rất dễ dàng trong việc xử lý chất thải, cũng như bảo vệ tài nguyên vùng bờ.

4. Bài học kinh nghiệm và ý tưởng đề xuất

Khi trình bày về chất lượng sản phẩm của các dịch vụ sinh thái ví dụ như phục vụ cho du lịch tại Lý Sơn thì một số sản phẩm như bãi biển cát san hô, nước biển trong xanh màu ngọc bích, thảm cây xanh dọc theo các bờ đá quanh đảo, sự phong phú của cá tôm trong các vùng rạn gần bờ,...được giới thiệu. Vấn đề cấp bách là các sản phẩm này đang bị từng tác động hàng ngày của rác thải, phát hoang, khai thác cá bằng thuốc nổ, lặn đêm,…Khi phân tích các bên liên quan đối với các tác nhân gây nên những tổn thương này thì được kết quả là sự ảnh hưởng đến từ hành động của người dân địa phương, người khai thác thủy sản trong và ngoài Lý Sơn, du khách, hoặc có khi còn xa hơn là vấn đề quy hoạch... Vì vậy vấn đề đặt ra là làm sao để các thành phần liên quan ngồi lại với nhau để cùng thảo luận tìm ra cách giải quyết các tồn tại trên một cách tích cực. Một đề nghị sinh động là sự tiếp cận đánh giá nguồn lực nội tại (ABCD approach) được đề cập ngay từ lúc ban đầu để các bên liên quan có thể chủ động đóng góp nguồn lực của mình vào quá trình bảo tồn. Làm thế nào để tổ chức ABCD approach tại Lý Sơn? Nhiều hình thức tổ chức được thảo luận, tuy nhiên một trong những tiếp cận rộng rãi là tổ chức theo nhóm tại các điểm mà người dân thường có cơ hội tham gia lớn nhất ví dụ như quán cà phê, bãi biển, khu dân cư, khu hàng quán…

Trung tâm hỗ trợ phát triển bền vững hoặc nghiên cứu cộng đồng cần được tổ chức hoạt động tại Lý Sơn nhằm sớm tiếp cận với các hoạt động cộng đồng tại đây. Các hoạt động phục vụ cho công tác bảo tàng cần được xúc tiến như từ việc thu thập mẫu, xây dựng cơ sở thông tin, tổng hợp, đúc kết, phát triển kỹ năng truyền thông…nhằm định hướng và tập hợp được người dân cho công tác bảo tồn. Chương trình giáo dục và nghiên cứu khoa học liên kết với các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước cần được tiến hành nhằm sớm xây dựng các mối liên kết hỗ trợ cho công tác truyền thông, giáo dục và nghiên cứu khoa học tại Lý Sơn.

Lý Sơn cần tổ chức hình thành và phát triển các nhóm truyền thông cộng đồng là người địa phương tham gia, tuy nhiên, các nhóm này cần có người hướng dẫn công tác chuyên môn hàng ngày. Nhóm truyền thông cộng đồng này cần được thống nhất thông tin đối thoại với người dân về quản lý rác thải, hoạt động nông nghiệp, trồng, bảo vệ cây xanh, khai thác thủy sản. Đồng thời, một trang web của du lịch hoặc bảo tồn Lý Sơn cần được xây dựng và đưa vào sử dụng nhằm hỗ trợ công tác truyền thông bảo tồn, du lịch sinh thái tại Lý Sơn.

Ngay từ ban đầu, khi chất lượng dịch vụ sinh thái đang ở mức độ cao, thì hình thức đầu tư trở lại cho thiên nhiên đảm bảo gìn giữ chất lượng môi trường, sinh thái cần được đề cập; và theo nguyên tắc, người hưởng dịch vụ sinh thái phải trả tiền. Vì vậy, sự gia tăng chất lượng dịch vụ sinh thái cần được chi trả thông qua hoạt động bán vé tham quan như hình thức du lịch. Đồng thời, giá vé tham quan (đối với du lịch) và các phí dịch vụ sinh thái khác được thay đổi, điều chỉnh tăng theo sự gia tăng chất lượng của các sản phẩm dịch vụ sinh thái trên cơ sở nghiên cứu đánh giá sức khỏe hệ sinh thái và sự thỏa mãn của du khách.

Các thông số giám sát phản ảnh chất lượng sức khỏe hệ sinh thái bao gồm hệ sinh thái rừng ngập mặn trong vùng cửa sông, thảm cỏ biển, ran san hô, chất lượng nước biển ven bờ, bãi biển…được theo dõi và đo đạc theo thời gian nhằm hỗ trợ cho việc đánh giá và điều chỉnh gia tăng giá vé tham quan. Người hưởng lợi từ sự gia tăng giá trị chất lượng hệ sinh thái phải trả tiền được thu thông qua vé tham quan, thuế tài nguyên môi trường. Chi phí này được hiểu là phần tái đầu tư cho chăm sóc sức khỏe hệ sinh thái nhằm gia tăng chất lượng sản phẩm du lịch và là cách làm để gia tăng chất lượng sản phẩm du lịch! Và cuối cùng, chất lượng sản phẩm du lịch được gia tăng thì giá bán chất sản phẩm du lịch phải gia tăng. Ví dụ như các bãi biển tại Đảo Bé, Đảo Lớn Lý Sơn hoặc dọc theo vùng biển ven bờ tỉnh Quảng Ngãi, một ngày nào đó có hiện tượng rùa biển lên bờ và đi đẻ trứng là dấu hiệu chất lượng sản phẩm du lịch được gia tăng; tuy nhiên làm thế nào để chất lượng này được gia tăng?

Trong hoạt động du lịch sinh thái, cần thiết nhất là môi trường hỗ trợ cho sự sáng tạo, mà muốn sáng tạo phải lao động thông qua hoạt động cơ bắp, trí tuệ, và môi trường đó chính là cảnh quan môi trường, bãi biển, dải núi đá tạo thành từ sự phun trào nước lửa ở biển hàng triệu năm, rạn san hô, thảm cỏ biển, rong biển, nước biển trong xanh, đa dạng sinh học biển, chim, thảm thực vật; Các câu chuyện gắn liền với hoạt động sống, lao động làm việc của người dân trên đảo, các di tích, bài hát, điệu hò, lễ hội; Yếu tố cộng đồng đó chính là tình làng nghĩa xóm, sự hiếu khách; Yếu tố về ứng xử của con người với thiên nhiên, với cộng đồng như vệ sinh môi trường. Người du lịch với nhu cầu thưởng ngoạn, trải nghiệm, thu nhận, vì vậy du lịch sinh thái là tạo môi trường học tập, và tổ chức du lịch sinh thái cần phải chú ý đến sự phát huy các yếu tố lao động tìm tòi kiến thức, rèn luyện kỹ năng và thể hiện thái độ của người du khách. Phân tích tài sản cá nhân trên cơ sở 3 khái niệm đầu, tay và trái tim để hình thành nên năng lực tham gia của người du khách. Đồng thời môi trường du lịch sinh thái tại Lý Sơn cần tạo điều kiện để người du lịch thể hiện hết khả năng và nhu cầu đó. Cơ sở vật chất hỗ trợ cho người du lịch có được sức khỏe, sự an tâm,…để thể hiện nguồn lực hiện có của người du lịch, ví dụ như khách sạn, nhà hàng, đường sá, công trình…

Tổ chức tiếp cận và phát triển du lịch sinh thái tại Lý Sơn

+ Xây dựng kế hoạch quản lý phát triển du lịch sinh thái

+ Xây dựng kế hoạch quản lý bảo tồn biển Lý Sơn

+ Xây dựng kế hoạch quản lý rác thải Lý Sơn

Hoạt động cần triển khai năm 2017 - 2018

- Thành lập tổ công tác xây dựng Kế hoạch quản lý phát triển du lịch sinh thái Lý Sơn, Quảng Ngãi, bao gồm các thành phần:

- Sở Văn hóa, Thông tin và Du lịch Quảng Ngãi - Các Sở Ban Ngành liên quan bao gồm: TN&MT, Nông nghiệp, Công thương, Giáo dục&Đào tạo, KH&CN….

- Ban Quản lý Công viên Địa chất Lý Sơn, Quảng Ngãi

- Ban Quản lý Khu Bảo tồn biển Lý Sơn - UBND huyện Lý Sơn, Xã…

- Doanh nghiệp bảo tồn Đoàn Ánh Dương

- Cộng đồng, doanh nghiệp…

- Hội Đoàn thể…

- Tập huấn tổ công tác về xây dựng Kế hoạch quản lý phát triển du lịch sinh thái Lý Sơn

- Triển khai xây dựng Kế hoạch quản lý phát triển du lịch sinh thái Lý Sơn

- Xác định chiến lược xây dựng và phát triển Bảo tồn và phát huy giá trị, phát triển du lịch sinh thái Lý Sơn.

- Quan hệ quốc tế,

- Nghiên cứu, Đào tạo

- Truyền thông, giáo dục

- Vệ sinh môi trường

- Sinh kế cộng đồng, du lịch sinh thái

- Bảo vệ, bảo tồn di sản văn hóa

- Bảo vệ, bảo tồn tài nguyên vùng cửa sông ven bờ…

- Thông tin dữ liệu (thư viện, tạp chí, trang web,…)

- Bảo tàng (trưng bày…)

- Cứu nạn, cứu hộ

- Giám sát, đánh giá

- Quản lý vé (giá, khách hàng…)

- Xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động (nhà trưng bày, làm việc, nghiên cứu, đào tạo, trang thiết bị….)

- Tổ chức bán vé tham quan (tạo nguồn thu, chi phí hoạt động…)

- Hội thảo, phê duyệt kế hoạch quản lý bảo tồn, phát huy giá trị di sản, phát triển du lịch sinh thái Lý Sơn, Quảng Ngãi.

5. Kết luận

Lý Sơn được kiến nghị cho sự phát triển bền vững về du lịch, sinh kế cộng đồng, phát triển kinh tế xã hội không chỉ bao gồm giá trị di sản thiên nhiên từ cảnh quan địa chất với những dải đá phun trào núi lửa biển nhàng triệu năm tuổi kỳ vỹ, đường nét, của sự phong phú các kiểu hệ sinh thái đặc trưng, sự giàu có nguồn lợi sinh vật, của văn hóa làng chài, mà còn là những nỗ lực, những đóng góp của bà con ngư dân mong muốn có được các hoạt động bảo tồn, bảo vệ môi trường cùng với các thành phần liên quan trong những năm qua. Mặc dù, có sự gián đoạn trong duy trì và phát triển các kết quả nghiên cứu, ứng dụng, hành động của bảo tồn, tuy nhiên những kiến thức và kinh nghiệm này của cộng đồng sẽ là nguồn lực quý báu đóng góp cho sự phục hồi, phát triển bảo tồn tại Lý Sơn, góp phần cải thiện sinh kế, phát triển du lịch bền vững và kinh tế xã hội địa phương.

Chu Mạnh Trinh - Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

.