HỘI THẢO CẤP THÀNH PHỐ THAM VẤN GÓP Ý DỰ THẢO QUY CHẾ QUẢN LÝ KHU BẢO TỒN BIỂN CÙ LAO CHÀM

PDF.InEmail

Ngày 20 tháng 11 năm 2019, tại phòng hop Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hội An đã diễn ra Hội thảo tham vấn góp ý cho dự thảo Quy chế quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm. Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo của các Cơ quan, ban ngành liên quan của thành phố Hội An bao gồm Phòng Tài nguyên và môi trường, phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa thông tin, phòng Quản lý đô thị, Đồn Biên phòng Cù Lao Chàm, Văn phòng UBND thành phố, lãnh đạo UBND xã Tân Hiệp, các đồng chí Lãnh đạo và cán bộ nhân viên của Ban quản lý Khu Bảo tồn biển; Ông Nguyễn Thế Hùng, phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hội An chủ trì Hội thảo.

Anh 1.QC

Hình 1: Quang cảnh buổi Hội thảo

Thay mặt cho Cơ quan tham mưu soạn thảo văn bản, ông Nguyễn Văn Vũ – Phó Giám đốc BQL Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã trình bày các nội dung liên quan về căn cứ, yêu cầu của thực tiễn và pháp lý để điều chỉnh, cập nhật; quy trình xây dựng và các nội dung cơ bản của Quy chế quản lý Khu Bảo tồn biển. Trên cơ sở này, các cơ quan, ban ngành của thành phố đã có những ý kiến đóng góp cụ thể và chi tiết cho dự thảo quy chế.

Anh2.QC

 Hình 2: Ông Nguyễn Văn Vũ trình bày các nội dung liên quan đến Dự thảo quy chế tại Hội thảo tham vấn (Ảnh: Huỳnh Thị Thùy Hương)

Quy chế quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm được Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam ban hành theo Quyết định Số 88/2005/QĐ-UBND ngày 20/12/2005. Đây là cơ sở pháp lý chính cho công tác quản lý, bảo vệ Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm từ trước đến nay. Điều này đã góp phần tạo nên những kết quả quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, cụ thể như: độ phủ, diện tích rạn san hô phát triển tốt; chất lượng nước biển ở ngưỡng an toàn; một số sinh vật quý, hiếm được phục hồi,...vv. Những kết quả trên đã góp phần thúc đẩy cho việc phát triển kinh tế - xã hội tại xã đảo Tân Hiệp.

Tuy nhiên sau hơn 13 năm Quy chế đi vào thực hiện, thực tiễn quản lý đã có nhiều sự thay đổi vì vậy Phân vùng và Quy chế quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã bộc lộ những hạn chế chính như sau:

- Vùng bảo vệ nghiêm ngặt quá nhỏ, có diện tích 1,26 km2 (so với tổng diện tích 235 km2 , chỉ chiếm tỉ lệ 0,5% diện tích Khu bảo tồn). Điều này chưa phù hợp với tiêu chuẩn và khuyến nghị của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (vùng bảo vệ nghiêm ngặt chiếm 30% diện tích khu bảo tồn), đồng thời chưa đảm bảo được chức năng bảo vệ nguồn lợi và đa dạng sinh học ở bên trong; và tạo hiệu ứng tràn cho việc phục hồi và tái tạo nguồn lợi tự nhiên trong Khu Bảo tồn.

- Quy chế chưa điều chỉnh hoạt động của phương tiện khai thác hải sản dưới 20CV, phương tiện thủy nội địa vận chuyển khách, phương tiện hàng hải,… vv. Đây là những hoạt động có tác động rất lớn đến tài nguyên, môi trường tại Khu bảo tồn biển. Do đó, cần thiết phải bổ sung vào Quy chế để quản lý;

- Quy chế chưa thiết lập Vành đai bảo vệ phía bên ngoài Khu bảo tồn, khu vực này rất quan trọng, góp phần hạn chế các tác động tiêu cực từ bên ngoài đối với Khu bảo tồn biển.

- Về mặt tổ chức bộ máy: thời điểm ban hành Quy chế (năm 2005), Ban Quản lý (BQL) Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm trực thuộc UBND tỉnh Quảng Nam. Đến năm 2013, BQL được chuyển về UBND thành phố Hội An quản lý. Do đó, những mối quan hệ phối hợp với các sở, ban, ngành và các địa phương ven biển cần thiết phải điều chỉnh để phù hợp.

- Về mặt khoa học biển: kết quả khảo sát hiện trạng đa dạng sinh học thời gian qua đã phát hiện nhiều bãi giống, bãi đẻ quan trọng của nhiều loài sinh vật biển (ốc, mực,..). Tuy nhiên, những khu vực này đa số nằm ngoài Vùng bảo vệ nghiêm ngặt hiện nay. Do đó, cần bổ sung vào quản lý để tăng cường hiệu quả của công tác bảo tồn và phát triển bền vững.

Anh3.QC

Hình 3-5: Bản đồ phân bố và hình ảnh các bãi đẻ tự nhiên của một số đối tượng thủy sinh trong KBTB từ kết quả nghiên cứu của Viện Hải dương học năm 2016 (Ảnh: Nguyễn Văn Long và cs)

Bên cạnh đó, hệ thống văn bản pháp lý liên quan đến ngành thủy sản đã có rất nhiều thay đổi, quan trọng nhất là Luật Thủy sản 2017 và Nghị định số 26/2019/NĐ-CP của Chính phủ về Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản. Trong đó, các quy định liên quan trực tiếp đến Khu Bảo tồn biển và quản lý tài nguyên trong Khu Bảo tồn biển đã được cập nhật và điều chỉnh cơ bản; đặc biệt là các quy định về các phân vùng chức năng và Quy chế quản lý Khu Bảo tồn biển theo từng phân vùng chức năng. Vì vậy, để bảm đảm thực hiện các mục tiêu bảo tồn và quản lý tài nguyên đúng với quy định của hệ thống pháp luật hiện hành, bắt buộc phải điều chỉnh và thay đổi Quy chế quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm.

Thực hiện theo đúng quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, trước khi xây dựng dự thảo và tổ chức Hội thảo tham vấn cấp thành phố, BQL Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã tiến hành tổ chức nhiều cuộc họp/hội thảo tham vấn lấy ý kiến của các bên liên quan; đặc biệt là tham vấn ý kiến với cộng đồng ngư dân tại Cù Lao Chàm, là đối tượng bị ảnh hưởng và điều chỉnh lớn nhất đối với Quy chế quản lý Khu Bảo tồn biển. Theo đó, sau nhiều cuộc họp với cộng đồng vào các năm 2017, 2018 và đầu năm 2019; cộng đồng đã cơ bản thống nhất với phương án phân vùng và quản lý mới đối với Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm, đây là nền tảng quan trọng để BQL Khu Bảo tồn biển xây dựng các nội dung chi tiết cho Quy chế quản lý theo hướng dẫn của Nghị định 26/2019/NĐ-CP.

Anh4.QC

Hình 6-9: Một số hình ảnh các đợt tham vấn cộng đồng trong quá trình xây dựng dự thảo Quy chế quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm

Hội thảo tham vấn cấp thành phố lần này cũng chỉ là một bước tiếp theo trong quá trình cập nhật, điều chỉnh Quy chế quản lý KBTB Cù Lao Chàm. Sau khi được UBND thành phố Hội An thống nhất thông qua và trình UBND tỉnh; sẽ tiếp tục có các cuộc thảo luận, góp ý của các cơ quan/đơn vị cấp tỉnh và các huyện/thị xã có liên quan, trước khi UBND tỉnh Quảng Nam quyết định ban hành.

Phát biểu kết luận Hội thảo, ông Nguyễn Thế Hùng – Phó chủ tịch UBND thành phố thống nhất về việc UBND thành phố sẽ tham mưu văn bản đề nghị UBND tỉnh Quảng Nam ra quyết định ban hành Quy chế quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm theo tinh thần chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Nam tại Quyết định số 1160/QĐ-UBND ngày 17/4/2019. Lãnh đạo UBND thành phố đã chỉ đạo giao BQL Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm; trên cơ sở ý kiến góp ý của các cơ quan/ban ngành thành phố, tổng hợp, tiếp thu và tiếp tục chỉnh sửa, để hoàn thiện Dự thảo quy chế. Trong đó, yêu cầu phải bám sát hướng dẫn của Luật ban hành văn bản QPPL, đặc biệt là về thể thức văn bản; đồng thời chuẩn bị đầy đủ các tài liệu liên quan đến hồ sơ trình theo đúng quy định. Bên cạnh đó, BQL Khu Bảo tồn biển phải tiếp tục lấy ý kiến (bằng văn bản) hoặc thông qua các cuộc họp đối với các chủ thể có liên quan và bị điều chỉnh bởi Quy chế sau này, trước khi trình UBND thành phố thông qua.

Nguyễn Thành Huy – Phòng Nghiên cứu và HTQT

...