Nghiên cứu

Chia sẻ kết quả điều tra, nghiên cứu thành phần loài thực vật bậc cao trên đảo Cù Lao Chàm

PDF.InEmail

Thứ ba, 08 Tháng 5 2018 14:33 Số truy cập:97

Rừng Cù Lao Chàm, một kiểu hệ sinh thái rừng thường xanh đặc trưng trên núi đá khu vực nhiệt đới gió mùa, có thể được xem như là báu vật tại vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới CLC-Hội An. . Thế nhưng, thời gian gần đây, hệ thực vật rừng tại Cù Lao Chàm đang phải chịu nhiều tác động của con người từ việc quy hoạch, xây dựng các công trình trên đảo làm diện tích bị thu hẹp, việc khai thác lá rừng làm nước uống, thức ăn và phục vụ cho du lịch đã gây ra một thách thức không nhỏ, dẫn đến nhiều loài thực vật có nguy cơ cạn kiệt và tuyệt chủng.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-01

Hình 1: Góc nhìn về Đa dạng thành phần thực vật rừng tại Cù Lao Chàm

Để nghiên cứu giá trị tiềm ẩn của rừng và tìm ra các giải pháp quản lý, bảo tồn và khai thác một cách bền vững các giá trị mà thiên nhiên đã ban tặng, Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã phối hợp với Trung tâm bảo tồn đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (Trung tâm GreenViet) tiến hành thực hiện đề án “Điều tra thành phần loài và xây dựng danh lục thực vật bậc cao trên cạn tại đảo Hòn Lao thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, tỉnh Quảng Nam” 

A-nghiencuuthucvatrung07052018-02

Hình 2: Nhóm nghiên cứu tại thực địa (Nguồn ảnh: GreenViet)

Trong năm 2017, với sự nhiệt tình, đam mê, trách nhiệm, nhóm nghiên cứu đã thực hiện và xử lý trên 600 mẫu thực vật và thiết lập cơ sở dữ liệu của 304 loài thuộc 40 bộ, 87 họ và 4 ngành thực vật bậc cao gồm ngành thực vật Hạt kín (thực vật có hoa) Angiospermae, ngành Tuế - Cycadophyta, ngành Dây gắm - Gnetophyta và ngành Dương xỉ - Pteridophyta. Ghi nhận 5 loài thực vật nguy cấp, quý, hiếm nằm trong Danh lục đỏ thế giới và Sách đỏ Thực vật Việt Nam cần được ưu tiên bảo vệ. Đặc biệt, ghi nhận vùng phân bố mới của 1 loài Lan hoại sinh (loài địa lan Didymoplexiella siamensis (Rolfr ex Downie) Seidenf. Loài có phân bố ở Thái Lan, Hồng Kông, Taiwan và mới được ghi nhận ở huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình vào năm 2010.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-03

Hình 3: Công tác điều tra, thu mẫu thực vật;

A-nghiencuuthucvatrung07052018-04

Hình 4: Giải phẫu, chụp ảnh mẫu để phân loại thực vật

Ngoài ra, đề án còn tạo lập 80 bộ mẫu tiêu bản thực vật lần đầu tiên được trưng bày tại Trung tâm truyền thông Cù Lao Chàm, với mục đích làm cơ sở giáo dục giới thiệu đến người dân và du khách các loài thực vật mang các thông tin về giá trị làm cây thuốc, làm nước uống của người dân và các loài cây nguy cấp, quý hiếm cần ưu tiên được bảo vệ.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-05

A-nghiencuuthucvatrung07052018-06

Hình 5, 6: Chia sẻ thông tin mẫu tiêu bản rừng

Để chia sẻ rộng rải kết quả nghiên cứu, ngày 13/4/2018 Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã tổ chức Hội thảo chuyên đề giới thiệu, và thảo luận về công tác quản lý, bảo tồn hệ sinh thái rừng đặc dụng Cù Lao Chàm. Đến dự buổi hội thảo có đại diện các bên liên quan như UBND xã Tân Hiệp, Đồn biên phòng và Tiểu đoàn HH 70, Hạt Kiểm lâm Bắc Quảng Nam, Trạm Kiểm lâm Cù Lao Chàm, đặc biệt có sự tham dự của bà con nhân dân trên đảo.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-07

Hình 7: Cán bộ bảo tồn biển nêu Hiện trạng và tính pháp lý liên quan đến rừng đặc dụng Cù Lao Chàm;

A-nghiencuuthucvatrung07052018-08

Hình 8: Ý kiến phát biểu đầy trách nhiệm của Ông Trần Hữu Vỹ - Giám đốc Trung tâm GreenViet về công tác bảo tồn Đa dạng sinh học

Tại buổi hội thảo, các bên liên quan và người dân cũng nêu ra được các vấn đề còn bất cập trong công tác quy hoạch, tính pháp lý trong công tác quản lý rừng đặc dụng Cù Lao Chàm và hiện trạng khai thác, sử dụng hiện nay có ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái rừng. Các bên cũng đã đề xuất các giải pháp, hành động cụ thể, đặc biệt là đề xuất xây dựng một quy chế phối hợp liên ngành giữa Tiểu đoàn HH 70, Đồn biên phòng, Kiểm lâm, UBND xã Tân hiệp, BQL Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, các ban ngành của thành phố Hội An và cộng đồng địa phương để thực hiện tốt công tác quản lý bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng hệ sinh thái rừng đặc thù của đảo.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-09

A-nghiencuuthucvatrung07052018-10

A-nghiencuuthucvatrung07052018-11

Hình 9, 10,11: Tham gia góp ý kiến của các bên liên quan

Phan Công Sanh - Khu BTB Cù Lao Chàm

 

CÙ LAO CHÀM PHÁT HIỆN NHÓM CÁ HẢI QUỲ - nguồn lợi quý cần được bảo tồn

PDF.InEmail

Thứ ba, 03 Tháng 4 2018 14:21 Số truy cập:282

Tham gia nhiều chuyến lặn khảo sát, nghiên cứu các hệ sinh thái biển tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm tỉnh Quảng Nam, tôi bị lôi cuốn bởi một nhóm sinh vật biển mềm mại, màu sắc sặc sỡ, đẹp và đặc biệt là rất hiếu động, chúng có phân bố rải rác và quan hệ gần gũi với các rạn san hô, thảm cỏ biển. Đó là nhóm hải quỳ và cá hải quỳ hay còn được gọi là cá hề (tên tiếng Anh gọi là Clownfish).

Các nhà khoa học đã thống kê trên thế giới có 29 loài cá hải quỳ đã được xác định. Vùng biển Việt Nam đã thống kê được 7 loài, riêng tại vùng biển Cù Lao Chàm qua hai năm 2016 và 2017, kết hợp với những lần khảo sát, nghiên cứu biển, tôi đã xác định thống kê được 6 loài cá hải quỳ, chiếm hơn 85% số loài trong cả nước đã được phát hiện cho đến nay. Có thể nói, các rạn san hô vùng biển Cù Lao Chàm là nơi tập trung số loài cá hề nhiều nhất trong cả nước.

Đọc thêm...

 
 

Bảo tồn Cua đá Cù Lao Chàm (Gecarcoidea lalandii) Sinh kế bền vững với bảo vệ và phát triển rừng tại địa phương

PDF.InEmail

Thứ năm, 21 Tháng 12 2017 14:19 Số truy cập:2181

Trước đây, cua Đá Cù Lao Chàm (Gecarcoidea lalandii) đã từng được quản lý theo nội dung của Chỉ thị 04 được UBND thành phố Hội An ban hành năm 2009 về tạm dừng khai thác, vận chuyển, buôn bán cua Đá Cù Lao Chàm nhằm phục hồi đối tượng này tại xã Tân Hiệp. Tuy nhiên, trên thực tế cua Đá vẫn bị bắt, khai thác, vận chuyển và buôn bán trái phép tại Cù Lao Chàm, nhất là trong mùa du lịch từ tháng 3 đến tháng 9 hàng năm. Mặc dầu, chính quyền địa phương đã có nhiều hoạt động giám sát, ngăn chặn, xử lý, nhưng cua Đá vẫn bị khai thác lén lút và kết quả là khó có thể kiểm soát và dự báo được sự phục hồi của loài động vật này tại Cù Lao Chàm. Năm 2010, phối hợp với Quỹ Môi trường Toàn Cầu và thành phố Hội An, Hội Nông dân xã Tân Hiệp đã triển khai dự án “Xây dựng mô hình cộng đồng bảo vệ và khai thác hợp lý cua Đá Cù Lao Chàm”. Dự án được tiến hành từ tháng 1/2010 đến tháng 12/2012. Trong thời gian 3 năm dự án đã cùng với cộng đồng và chính quyền địa phương nghiên cứu xây dựng được khung quản lý nhằm vận động người dân tham gia bảo vệ và khai thác hợp lý cua Đá tại Cù Lao Chàm. Thông qua các hoạt động điều tra, tuyên truyền, hội thảo, hội thi sáng tác logo xây dựng nhãn sinh thái cua Đá, thử nghiệm công năng của nhãn sinh thái, thành lập Tổ cộng đồng, xây dựng quy ước và trang thiết bị cho hoạt động của Tổ cộng đồng này, một mô hình cộng đồng bảo vệ và khai thác hợp lý cua Đá Cù Lao Chàm đã được hình thành.

Đọc thêm...

 
 

Thách thức trong công tác bảo vệ, phục hồi quần thể rùa biển tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm

PDF.InEmail

Thứ hai, 20 Tháng 11 2017 09:09 Số truy cập:744

Rùa biển thuộc nhóm Bò sát, giống như các loài rùa nước ngọt, ba ba, cá sấu, rắn...vv. Chúng xuất hiện trên trái đất cách đây khoảng 200 triệu năm, trước khi các loài Khủng long ra đời. Nhưng trong khi các loài Khủng long đã bị tuyệt chủng thì Rùa biển nhờ vào sự thích ứng của chúng với môi trường đại dương nên vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.Tuy nhiên, rùa biển đang bị suy giảm nghiêm trọng về số lượng cá thể cả ở trên thế giới và Việt Nam.

Theo các nghiên cứu, tại Việt Nam có 5 loài Rùa biển phân bố, bao gồm Vích (Chelonia mydas), Quản đồng (Carettacaretta), Đồi mồi dứa (Lepidochelys olivacea), Đồi mồi (Eretmochelys imbricata) và Rùa da (Dermochelys coriacea). Trong đó, Vích là loài có số lượng cá thể nhiều nhất, phân bố tại hầu hết các tỉnh ven biển Việt Nam, tập trung tại các đảo xa bờ như Quan Lạn – Minh Châu (Quảng Ninh), Trường Sa, các bãi ngang ven biển tại các tỉnh miền Trung từ Quảng Trị đến Ninh Thuận và một số đảo xa bờ tại Vịnh Thái Lan.

Đọc thêm...

 
 

Giải pháp tài chính bền vững cho các Khu bảo tồn biển Trường hợp nghiên cứu: Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm

PDF.InEmail

Thứ hai, 30 Tháng 10 2017 09:26 Số truy cập:1236

Abstract

Khu Bảo tồn biển là công cụ hữu hiệu trong việc giảm thiểu sự suy giảm nguồn lợi do tác động của hoạt động khai thác, phục hồi sức khỏe các hệ sinh thái biển, cải thiện sinh kế cộng đồng người dân địa phương, góp phần phát triển kinh tế xã hội và gần đây nhiều nghiên cứu cũng đã nhận ra vai trò của nó trong việc thích ứng với tác động biến đổi khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, để vận hành hiệu quả một khu bảo tồn biển thực tế là việc không nhẹ nhàng, điều này dễ dàng nhận ra theo hệ thống các khu bảo tồn biển trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Có nhiều yếu tố liên quan đến vận hành hiệu quả một khu bảo tồn biển, tuy nhiên giải pháp tài chính bền vững là một trong những yếu tố quan trọng và thường gặp khi đối thoại với các khu bảo tồn biển về khó khăn và thách thức mà các khu này thường gặp. Thông qua thực tiễn quản lý tại các khu bảo tồn biển và đặc biệt tại khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, bài học kinh nghiệm được đúc kết về giải pháp tài chính bền vững cần được hiểu một cách hệ thống về giá trị dịch vụ sinh thái mà các khu bảo tồn biển được quản lý một cách hiệu quả mang lại, các nhu cầu sử dụng các giá trị dịch vụ này và cuối cùng một nguyên tắc là người sử dụng dịch vụ phải trả tiền. Đồng thời nguồn tài chính thu được từ sự gia tăng giá trị lợi ích sinh thái cần phải được sử dụng vào tái đầu tư hỗ trợ cho cải thiện sức khỏe hệ sinh thái mà khu bảo tồn biển đang bảo vệ và sử dụng một cách bền vững. Sự khỏe mạnh của các hệ sinh thái biển và bờ liên quan của khu bảo tồn biển là nguồn lực bền vững làm cơ sở tạo nên tài chính cho hoạt động bảo tồn tại đây. Bài trình bày được giới thiệu thông qua các nội dung: a) Nhu cầu cần được quản lý tổng hợp các khu bảo tồn biển; b) Tổ chức điều phối để đáp ứng được chất lượng của quản lý tổng hợp; c) Hoạt động điều phối trong quá trình quản lý tổng hợp các khu bảo tồn biển; d) Chi phí và lợi ích của quá trình quản lý tổng hợp; e) Các nguồn lực đầu vào của quá trình quản lý tổng hợp; g) Doanh nghiệp bảo tồn; h) Hoạt động giám sát đánh giá kết quả hoạt động doanh nghiệp bảo tồn; và i) Kết luận.

Đọc thêm...

 
 

Trang 1 trong tổng số 9

...