Nghiên cứu phát triển

Lễ khởi động dự án: “Bảo tồn và sử dụng bền vững hệ sinh thái rừng dừa nước Cẩm Thanh trên cơ sở giao quyền cho cộng đồng tại xã Cẩm Thanh, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam”

PDF.InEmail

Thứ hai, 21 Tháng 5 2018 10:48 Số truy cập:52

Ngày 16 tháng 4 năm 2018, dự án “Bảo tồn và sử dụng bền vững hệ sinh thái rừng dừa nước Cẩm Thanh trên cơ sở giao quyền cho cộng đồng tại xã Cẩm Thanh, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam” đã chính thức được khởi động triển khai thực hiện tại xã Cẩm Thanh - thuộc vùng đệm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm-Hội An do Chương trình tài trợ dự án nhỏ/Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF/SGP) thuộc Chương trình phát triển của Liên Hợp Quốc (UNDP), Chương trình Môi trường LHQ (UNEP) và Ngân hàng thế giới (WB) tài trợ. Dự án được Hội Liên Hiệp phụ nữ xã Cẩm Thanh chủ trì xây dựng và thực hiện, dự án được phê duyệt triển khai trong thời gian 24 tháng.

Làng quê xã Cẩm Thanh thuộc vùng hạ lưu của sông Thu Bồn, là vùng đệm của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, được thừa hưởng sự đa dạng các hệ sinh thái vùng cửa sông và ven bờ. Cẩm Thanh có hệ sinh thái rừng dừa ngập mặn với diện tích khoảng 120 hecta, đây là nơi cư trú, kiếm ăn, sinh sản của nhiều loài thủy hải sản và là nơi sinh sống của các loài chim. Cảnh quan, hệ sinh thái nơi đây đã và đang mang lại sự trù phú cho người dân. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của việc khai thác không lợp lý, các nguồn lợi đang có xu hướng suy giảm. Phát triển du lịch ồ ạt, thiếu định hướng , gây nhiều tác động đến rừng dừa. Nhiều người dân vẫn còn chặt bẻ lá dừa làm quà lưu niệm cho du khách . Hoạt động bơi thúng số lượng lớn trong rừng dừa làm ô nhiễm nguồn nước, mất bãi đẻ của các loài cá tôm; gây ồn ào xua đuổi các đàn chim, làm thay đổi môi trường sống của động vật. Hiện tượng chèo kéo du khách diễn ra thường xuyên. Tình trạng xây dựng ồ ạt gây mất cảnh quan đi kèm với rác thải làm suy giảm chất lượng môi trường. Đánh bắt thủy hải sản bằng phương pháp hủy diệt làm suy giảm nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh học. Có thể nói, hiện trạng sử dụng tài nguyên môi trường tại Cẩm Thanh đã và đang để lại nhiều mâu thuẫn lớn giữa bảo tồn và phát triển du lịch thiếu trách nhiệm; trong khi cộng đồng muốn giữ gìn, bảo vệ tài nguyên môi trường để hưởng dụng lợi ích cao hơn nhưng sự cạnh tranh và năng lực quản lý của cộng đồng chưa được tương xứng.

A-khởi động DA GEF Cẩm Thanh 15052018-01

Hình 1: Bà Nguyễn Thị thu Huyền - Điều phối viên quốc gia phát biểu tại biểu lễ khởi động dự án

Với vai trò là cơ quan trực của Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, Ban quản lý khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã phối hợp với Hội liên hiệp phụ nữ xã Cẩm Thanh, UBND xã Cẩm Thanh kêu gọi, thúc đẩy và tham vấn cộng đồng để xây dựng văn kiện dự án trình Chương trình tài trợ các dự nhỏ thuộc quỹ Môi trường toàn cầu (GEF SGP) phê duyệt.

Mục tiêu lâu dài của dự án là bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên, lịch sử, văn hóa, cộng đồng tại xã Cẩm Thanh, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.

Mục tiêu cụ thể của dự án:

Mục tiêu 1: Năng lực cộng đồng quản lý sử dụng tài nguyên, môi trường bền vững tại làng quê Cẩm Thanh được nâng cao.

Mục tiêu 2: Hệ sinh thái rừng dừa nước Cẩm Thanh được tăng cường bảo vệ, phục hồi và phát triển bền vững thông qua giao rừng cho cộng đồng.

Mục tiêu 3: Phát triển sinh kế bền vững trong rừng dừa nước cộng đồng thông qua mô hình du lịch trách nhiệm Sông Đình.

A-khởi động DA GEF Cẩm Thanh 15052018-02

Hình 2: Khu vực trình diễn mô hình dự án

Dự án định hướng các kết quả cần đạt được bao gồm: KQ1: Năng lực, nhận thức và hiểu biết về quản lý tài nguyên, môi trường của cộng đồng và các bên có liên quan (BQL du lịch Cẩm Thanh, doanh nghiệp, người dân khu vực Sông Đình và rừng dừa) được nâng cao; KQ2: Khoảng 50 ha rừng dừa nước tại thôn Thanh Tam Đông được giao cho cộng đồng quản lý, bảo vệ và phát triển du lịch sinh thái dưới tán rừng và khai thác nguồn lợi thuỷ hải sản; KQ3: Cộng đồng đồng thuận với tiêu chí du lịch sinh thái trách nhiệm cao, cải thiện sinh kế thông qua mô hình du lịch trách nhiệm Sông Đình trong hệ sinh thái rừng dừa nước Cẩm Thành được hình thành và thực thi kế hoạch hiệu quả.

Trong lễ khởi động dự án, Ban điều hành dự án đã được UBND thành phố Hội An quyết định thành lập và giới thiệu Nhóm chuyên gia tư vấn địa phương để thực hiện dự án.

A-khởi động DA GEF Cẩm Thanh 15052018-03

Hình 3: Ông Nguyễn Thế Hùng – Phó chủ tịch UBND TP Hội An tặng hoa chúc mừng Ban điều hành dự án. Nguồn ảnh: TS. Chu Mạnh Trinh

Với tổng kinh phí dự án hơn 2 tỷ đồng, trong đó được hỗ trợ từ nguồn của GEF SGP là 1 tỷ và còn lại là nguồn đối ứng của địa phương; các nguồn, dự án, đề tài của BQL Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, dự án là cơ hội để cộng đồng địa phương mà trực tiếp là người ngư dân, nông dân, hoạt động du lịch và các bên liên quan khác được tham gia và là người hưởng lợi trực tiếp từ các hoạt động của dự án. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để các bên (mô hình 4 bên: cộng đồng, nhà nước, doanh nghiệp, các nhà khoa học) cùng đối thoại, trao đổi, phối hợp với nhau để giải quyết các vấn đề đang diễn ra.

A-khởi động DA GEF Cẩm Thanh 15052018-04

Hình 4: Ảnh lưu niệm các bên tham gia đến dự án

Dự án được hi vọng sẽ huy động được các nguồn lực từ cộng đồng địa phương đến chính quyền của TP. Hội An, các sở, ban ngành từ TP Hội An đến UBND tỉnh Quảng Nam.

A-khởi động DA GEF Cẩm Thanh 15052018-05

A-khởi động DA GEF Cẩm Thanh 15052018-06

 A-khởi động DA GEF Cẩm Thanh 15052018-07

Hình 5, 6, 7: Quang cảnh buổi lễ tại Nhà cộng đồng xã Cẩm Thanh

Phan Công Sanh - KBTB Cù Lao Chàm

 

Chia sẻ kết quả điều tra, nghiên cứu thành phần loài thực vật bậc cao trên đảo Cù Lao Chàm

PDF.InEmail

Thứ ba, 08 Tháng 5 2018 14:33 Số truy cập:97

Rừng Cù Lao Chàm, một kiểu hệ sinh thái rừng thường xanh đặc trưng trên núi đá khu vực nhiệt đới gió mùa, có thể được xem như là báu vật tại vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới CLC-Hội An. . Thế nhưng, thời gian gần đây, hệ thực vật rừng tại Cù Lao Chàm đang phải chịu nhiều tác động của con người từ việc quy hoạch, xây dựng các công trình trên đảo làm diện tích bị thu hẹp, việc khai thác lá rừng làm nước uống, thức ăn và phục vụ cho du lịch đã gây ra một thách thức không nhỏ, dẫn đến nhiều loài thực vật có nguy cơ cạn kiệt và tuyệt chủng.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-01

Hình 1: Góc nhìn về Đa dạng thành phần thực vật rừng tại Cù Lao Chàm

Để nghiên cứu giá trị tiềm ẩn của rừng và tìm ra các giải pháp quản lý, bảo tồn và khai thác một cách bền vững các giá trị mà thiên nhiên đã ban tặng, Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã phối hợp với Trung tâm bảo tồn đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (Trung tâm GreenViet) tiến hành thực hiện đề án “Điều tra thành phần loài và xây dựng danh lục thực vật bậc cao trên cạn tại đảo Hòn Lao thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, tỉnh Quảng Nam” 

A-nghiencuuthucvatrung07052018-02

Hình 2: Nhóm nghiên cứu tại thực địa (Nguồn ảnh: GreenViet)

Trong năm 2017, với sự nhiệt tình, đam mê, trách nhiệm, nhóm nghiên cứu đã thực hiện và xử lý trên 600 mẫu thực vật và thiết lập cơ sở dữ liệu của 304 loài thuộc 40 bộ, 87 họ và 4 ngành thực vật bậc cao gồm ngành thực vật Hạt kín (thực vật có hoa) Angiospermae, ngành Tuế - Cycadophyta, ngành Dây gắm - Gnetophyta và ngành Dương xỉ - Pteridophyta. Ghi nhận 5 loài thực vật nguy cấp, quý, hiếm nằm trong Danh lục đỏ thế giới và Sách đỏ Thực vật Việt Nam cần được ưu tiên bảo vệ. Đặc biệt, ghi nhận vùng phân bố mới của 1 loài Lan hoại sinh (loài địa lan Didymoplexiella siamensis (Rolfr ex Downie) Seidenf. Loài có phân bố ở Thái Lan, Hồng Kông, Taiwan và mới được ghi nhận ở huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình vào năm 2010.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-03

Hình 3: Công tác điều tra, thu mẫu thực vật;

A-nghiencuuthucvatrung07052018-04

Hình 4: Giải phẫu, chụp ảnh mẫu để phân loại thực vật

Ngoài ra, đề án còn tạo lập 80 bộ mẫu tiêu bản thực vật lần đầu tiên được trưng bày tại Trung tâm truyền thông Cù Lao Chàm, với mục đích làm cơ sở giáo dục giới thiệu đến người dân và du khách các loài thực vật mang các thông tin về giá trị làm cây thuốc, làm nước uống của người dân và các loài cây nguy cấp, quý hiếm cần ưu tiên được bảo vệ.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-05

A-nghiencuuthucvatrung07052018-06

Hình 5, 6: Chia sẻ thông tin mẫu tiêu bản rừng

Để chia sẻ rộng rải kết quả nghiên cứu, ngày 13/4/2018 Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã tổ chức Hội thảo chuyên đề giới thiệu, và thảo luận về công tác quản lý, bảo tồn hệ sinh thái rừng đặc dụng Cù Lao Chàm. Đến dự buổi hội thảo có đại diện các bên liên quan như UBND xã Tân Hiệp, Đồn biên phòng và Tiểu đoàn HH 70, Hạt Kiểm lâm Bắc Quảng Nam, Trạm Kiểm lâm Cù Lao Chàm, đặc biệt có sự tham dự của bà con nhân dân trên đảo.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-07

Hình 7: Cán bộ bảo tồn biển nêu Hiện trạng và tính pháp lý liên quan đến rừng đặc dụng Cù Lao Chàm;

A-nghiencuuthucvatrung07052018-08

Hình 8: Ý kiến phát biểu đầy trách nhiệm của Ông Trần Hữu Vỹ - Giám đốc Trung tâm GreenViet về công tác bảo tồn Đa dạng sinh học

Tại buổi hội thảo, các bên liên quan và người dân cũng nêu ra được các vấn đề còn bất cập trong công tác quy hoạch, tính pháp lý trong công tác quản lý rừng đặc dụng Cù Lao Chàm và hiện trạng khai thác, sử dụng hiện nay có ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái rừng. Các bên cũng đã đề xuất các giải pháp, hành động cụ thể, đặc biệt là đề xuất xây dựng một quy chế phối hợp liên ngành giữa Tiểu đoàn HH 70, Đồn biên phòng, Kiểm lâm, UBND xã Tân hiệp, BQL Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, các ban ngành của thành phố Hội An và cộng đồng địa phương để thực hiện tốt công tác quản lý bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng hệ sinh thái rừng đặc thù của đảo.

A-nghiencuuthucvatrung07052018-09

A-nghiencuuthucvatrung07052018-10

A-nghiencuuthucvatrung07052018-11

Hình 9, 10,11: Tham gia góp ý kiến của các bên liên quan

Phan Công Sanh - Khu BTB Cù Lao Chàm

 
 

CÙ LAO CHÀM PHÁT HIỆN NHÓM CÁ HẢI QUỲ - nguồn lợi quý cần được bảo tồn

PDF.InEmail

Thứ ba, 03 Tháng 4 2018 14:21 Số truy cập:282

Tham gia nhiều chuyến lặn khảo sát, nghiên cứu các hệ sinh thái biển tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm tỉnh Quảng Nam, tôi bị lôi cuốn bởi một nhóm sinh vật biển mềm mại, màu sắc sặc sỡ, đẹp và đặc biệt là rất hiếu động, chúng có phân bố rải rác và quan hệ gần gũi với các rạn san hô, thảm cỏ biển. Đó là nhóm hải quỳ và cá hải quỳ hay còn được gọi là cá hề (tên tiếng Anh gọi là Clownfish).

Các nhà khoa học đã thống kê trên thế giới có 29 loài cá hải quỳ đã được xác định. Vùng biển Việt Nam đã thống kê được 7 loài, riêng tại vùng biển Cù Lao Chàm qua hai năm 2016 và 2017, kết hợp với những lần khảo sát, nghiên cứu biển, tôi đã xác định thống kê được 6 loài cá hải quỳ, chiếm hơn 85% số loài trong cả nước đã được phát hiện cho đến nay. Có thể nói, các rạn san hô vùng biển Cù Lao Chàm là nơi tập trung số loài cá hề nhiều nhất trong cả nước.

Đọc thêm...

 
 

BQL Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm tham gia Dự án Trường Sơn Xanh

PDF.InEmail

Thứ năm, 29 Tháng 3 2018 13:57 Số truy cập:317

Sáng nay, ngày 27/3/2018, tại thành phố Tam Kỳ, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam tổ chức lễ khởi động dự án: Dự án Trường Sơn Xanh tỉnh Quảng Nam sử dụng ODA không hoàn lại của Chính phủ Hoa Kỳ thông qua Cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID).

Khai mạc buổi lễ, ông Lê Trí Thanh - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam vui mừng tuyên bố khởi động dự án Trường Sơn Xanh và giao Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Quảng Nam làm chủ dự án. Thời gian thực hiện dự án 05 năm, kể từ năm 2018. Phạm vi thực hiện dự án trên địa bàn Quảng Nam, dự án sẽ tập trung ưu tiên ở các huyện: Đông Giang, Tây Giang, Nam Giang, Phước Sơn, Nông Sơn, Hiệp Đức, Tiên Phước, Phú Ninh, Núi Thành, Đại Lộc và 04 Khu bảo tồn: Khu Bảo tồn loài Sao La, Khu BTTN Sông Thanh, Khu Bảo tồn Voi và Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm; với tổng mức đầu tư 14.061.011 USD (tương đương 315.641.574.000 đồng).

Đọc thêm...

 
 

Bảo tồn Cua đá Cù Lao Chàm (Gecarcoidea lalandii) Sinh kế bền vững với bảo vệ và phát triển rừng tại địa phương

PDF.InEmail

Thứ năm, 21 Tháng 12 2017 14:19 Số truy cập:2181

Trước đây, cua Đá Cù Lao Chàm (Gecarcoidea lalandii) đã từng được quản lý theo nội dung của Chỉ thị 04 được UBND thành phố Hội An ban hành năm 2009 về tạm dừng khai thác, vận chuyển, buôn bán cua Đá Cù Lao Chàm nhằm phục hồi đối tượng này tại xã Tân Hiệp. Tuy nhiên, trên thực tế cua Đá vẫn bị bắt, khai thác, vận chuyển và buôn bán trái phép tại Cù Lao Chàm, nhất là trong mùa du lịch từ tháng 3 đến tháng 9 hàng năm. Mặc dầu, chính quyền địa phương đã có nhiều hoạt động giám sát, ngăn chặn, xử lý, nhưng cua Đá vẫn bị khai thác lén lút và kết quả là khó có thể kiểm soát và dự báo được sự phục hồi của loài động vật này tại Cù Lao Chàm. Năm 2010, phối hợp với Quỹ Môi trường Toàn Cầu và thành phố Hội An, Hội Nông dân xã Tân Hiệp đã triển khai dự án “Xây dựng mô hình cộng đồng bảo vệ và khai thác hợp lý cua Đá Cù Lao Chàm”. Dự án được tiến hành từ tháng 1/2010 đến tháng 12/2012. Trong thời gian 3 năm dự án đã cùng với cộng đồng và chính quyền địa phương nghiên cứu xây dựng được khung quản lý nhằm vận động người dân tham gia bảo vệ và khai thác hợp lý cua Đá tại Cù Lao Chàm. Thông qua các hoạt động điều tra, tuyên truyền, hội thảo, hội thi sáng tác logo xây dựng nhãn sinh thái cua Đá, thử nghiệm công năng của nhãn sinh thái, thành lập Tổ cộng đồng, xây dựng quy ước và trang thiết bị cho hoạt động của Tổ cộng đồng này, một mô hình cộng đồng bảo vệ và khai thác hợp lý cua Đá Cù Lao Chàm đã được hình thành.

Đọc thêm...

 
 

Trang 1 trong tổng số 8

...