Hoạt động

Một ngày thực địa tại Khu sinh quyển Cù Lao Chàm - Hội An

PDF.InEmail

Thứ hai, 16 Tháng 9 2019 21:18 Số truy cập:119

ừ năm học 2018 – 2019 bộ giáo trình về Khu sinh quyển Cù Lao Chàm – Hội An đã được chính thức đưa vào giảng dạy tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hội An. Mới đây, Ban quản lý Khu sinh quyển Cù Lao Chàm – Hội An đã kết hợp với Phòng Giáo dục & Đào tạo tổ chức chương trình thực địa tìm hiểu về Khu sinh quyển tại ba phân vùng chức năng cho gần 100 giáo viên và học sinh.

Chương trình thực địa được bắt đầu từ ngày 20/8 tại khu phố cổ - vùng chuyển tiếp. Đoàn đã tìm hiểu về lịch sử hình thành đô thị cổ, những dấu ấn văn hóa tiêu biểu thông qua kiến trúc, tín ngưỡng thờ tự đặc trưng tại đây. Các thầy cô và các bạn học sinh cũng đã đến tham quan và trải nghiệm làm gốm tại làng gốm Thanh Hà, một trong những làng nghề truyền thống lâu đời tại Hội An.

hinh1thucdiagv2019

hinh2thucdiagv2019

Hình 1, 2: Thăm quan phố cổ và trải nghiệm làm gốm tại Thanh Hà

Tại Cẩm Thanh – thuộc vùng đệm khu sinh quyển, đoàn đã đến thăm, trò chuyện cùng các bác nông dân tại vườn rau Thanh Đông. Nông nghiệp sạch cũng như các kiến thức về cây trồng, phân bón hữu cơ, kinh nghiệm dân gian trong việc trị sâu bệnh đã được áp dụng vào chương trình ngoại khóa trong vài năm trở lại đây. Tuy nhiên lần này, các thầy cô được dịp hiểu thêm về mối tương quan giữa nông nghiệp trong quản lý rác thải, bảo vệ môi trường, đồng thời thấy được sự gắn kết với hệ sinh thái rừng dừa nước tại Cẩm Thanh. Đoàn cũng đi thuyền thăm quan hệ sinh thái rừng ngập mặn vùng cửa sông Thu Bồn, ghé thăm làng nghề tre dừa nước tại cơ sở Tân Taboo.

hinh3thucdiagv2019

 

Hình 3: Tìm hiểu về vườn rau Thanh Đông

hinh4thucdiagv2019

Hình 4: Đi thuyền dọc rừng rừng dừa Cẩm Thanh

hinh5thucdiagv2019

Hình 5: Thăm quan xưởng tre dừa truyền thống Taboo.

Chuyến thực địa thu hút đông đảo sự quan tâm của các thầy cô là tại Cù Lao Chàm. Trong chuyến đi kéo dài hai ngày một đêm trên đảo, nhiều thầy cô và các bạn học sinh, lần đầu tiên trong đời đã được trải nghiệm lặn ngắm san hô, nghe giới thiệu về công cuộc bảo tồn và phát huy các giá trị Khu sinh quyển thông qua các mô hình vườn ươm san hô, hợp tác xã cua đá. Những hoạt động tìm hiểu về văn hóa cũng được gắn vào chương trình như trò chuyện với các nghệ nhân làm võng ngô đồng, học gói bánh ít. Chia sẻ về chương trình, thầy Nguyễn Văn Chiến (giáo viên môn Sinh học – trường THCS Nguyễn Du) cho biết: "Những thông tin trong bộ giáo trình trở nên sống động hơn khi được trải nghiệm thực tế, chúng tôi mong muốn ngày càng có có nhiều hơn những tiết ngoại khóa như thế này vào chương trình giảng dạy trong thời gian sắp đến".

hinh6thucdiagv2019

Hình 6: Trải nghiệm lặn ngắm san hô

hinh7thucdiagv2019

 

Hình 7: Tìm hiểu về văn hóa Cù Lao Chàm và các ngành nghề truyền thống

Một điểm mới tại chương trình thực địa lần này, các thầy cô được yêu cầu không sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần. Đây cũng là một nội dung Ban tổ chức mong muốn truyền tải sâu rộng đến ngành Giáo dục để có thể tạo ra sự lan toả mạnh mẽ của chiến dịch Giảm thiểu rác thải nhựa trên địa bàn thành phố, nhất là sau khi Phòng GD&DT đã có công văn về thực hiện phong trào trong trường học bắt đầu từ năm học 2019-2020.

Với mục đích nâng cao hơn nữa chất lượng giảng dạy bộ giáo trình trong nhà trường, chương trình thực địa một phần giúp các thầy cô và các em học sinh củng cố và hiểu rõ hơn các kiến thức trình bày trong bộ sách, ngoài ra còn là kênh thông tin để Ban biên soạn tiếp nhận những ý kiến góp ý để bổ sung, hoàn thiện hơn nội dung và hình thức cho năm học sắp đến. Tới đây, Phòng GD&DT thành phố cũng sẽ phối hợp cùng Ban quản lý Khu sinh quyển Cù Lao Chàm – Hội An tổ chức một buổi hội thảo nhằm tổng kết một năm triển khai bộ giáo trình Khu sinh quyển Cù Lao Chàm – Hội An.

Thảo Huyền

 

 

Truyền thông về rác thải nhựa qua mô hình “Rùa biển từ rác tái chế”.

PDF.InEmail

Thứ hai, 12 Tháng 8 2019 14:28 Số truy cập:399

Là địa phương đi đầu trong việc thực hiện và hành động “Nói không với túi nilon”, Cù Lao Chàm cũng là một trong những địa phương tiên phong trong phong trào “Hướng đến không rác thải nhựa dùng một lần”. Chiến dịch “Nói không với túi nilon” tại Cù Lao Chàm đến nay đã đạt được những thành công nhất định phải kể đến công tác truyền thông tích cực, miệt mài của các bộ phận, cơ quan chức năng và sự đồng tình của người dân địa phương.

Nhằm tiếp tục thực hiện công tác nâng cao nhận thức cho cộng đồng và du khách đối với các chương trình nói không với túi nylon, giảm thiểu sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần tại Cù Lao Chàm; BQL Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Hà Nội trưng bày tác phẩm đoạt giải nhất cuộc thi “Nghệ thuật tái chế” của UNESCO phối hợp cùng Quỹ Cocacola tổ chức năm 2018, tại bãi biển Bãi Ông - Cù Lao Chàm.

Với sự tài trợ của UNESCO tại Việt Nam, anh Phan Tuấn Quốc cùng các cộng sự đến từ nhóm Mekongaholics và cán bộ Ban quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã phối hợp thiết kế, gia công và lắp đặt thành công mô hình Rùa biển vào tháng 7/2019. Chú rùa biển có kích thước 4.0 x 3.5 x 1.0 (mét) được tạo thành từ bộ khung làm bằng thép, đầu và các chi được quấn các loại rác thải thường gặp trên biển như dây thừng, lưới cũ. Với thông điệp: “Hãy đồng hành cùng Cù Lao Chàm nói không với túi ni lông, ống hút nhựa và các sản phẩm nhựa dùng một lần ngay từ giây phút này!”, hi vọng những tác phẩm như thế này sẽ thu hút sự quan tâm của cộng đồng và du khách, từ đó thay đổi nhận thức và cùng hành động vì một Cù Lao Chàm xanh sạch đẹp. Các hình ảnh liên quan đến hoạt động:

rua1

rua2

 

Trần Trọng Trung

 

 
 

Giám sát rác thải tại Cù Lao Chàm: đầu lọc thuốc lá đứng đầu top 5 rác thải nhựa

PDF.InEmail

Thứ tư, 19 Tháng 6 2019 15:29 Số truy cập:734

Đây là kết quả thu được sau chương trình Giám sát và kiểm toán rác thải hộ gia đình diễn ra tại Bãi Hương (Cù Lao Chàm) từ ngày 13 – 19/6/2019.

Nằm trong dự án Áp dụng mô hình Không rác thải trong quản lý rác thải tại Cù Lao Chàm tài trợ bởi tổ chức Môi trường Thái Bình Dương (Pacific Environment), hoạt động Giám sát và kiểm toán rác thải được tổ chức với mục đích thu thập những số liệu cơ bản về thành phần, tỷ lệ các loại rác thải, các thương hiệu được sử dụng nhiều nhất tại Cù Lao Chàm nhằm phục vụ công tác nghiên cứu, đánh giá từ đó đưa ra những đề xuất mới nhằm cải thiện hệ thống xử lý rác thải tại Cù Lao Chàm. Bãi Hương được chọn là địa điểm thực hiện lần giám sát này, với quy mô 20 hộ gia đình.

Chương trình giám sát lần này ngoài sự tham gia của các cán bộ BQL còn có cán bộ môi trường xã Tân Hiệp, đại diện Công ty CTCC, cùng một số tình nguyện viên và cán bộ tư vấn kĩ thuật từ Hà Nội và Quảng Ngãi.

A1.KT

A2.KT

A3.KT

Hình 1,2,3. Rác thải được phân loại, đo lường và thu gom trong suốt 1 tuần

A4.Kt

Hình 4. Chia sẻ kinh nghiệm giám sát rác thải

20 hộ dân được hướng dẫn phân loại rác theo 5 loại gồm rác vườn, rác nhà bếp, rác tái chế, rác độc hại và rác bỏ đi. Rác được thu gom và tập kết về một nơi trong suốt một tuần, công việc phân tích và kiểm toán được thực hiện sau khi kết thúc đợt thu gom. Kết quả cho thấy hơn 80% lượng rác hộ gia đình là rác vườn, phần còn lại chia đều cho các loại rác tái chế và rác bỏ đi (rác không có giá trị sử dụng). Tuy nhiên quá trình giám sát cũng cho thấy lượng túi ni lông vẫn còn được sử dụng nhiều. Kết quả kiểm toán cho thấy đầu lọc thuốc lá Sài Gòn là thương hiệu xả nhựa nhiều nhất, top 5 lần lượt là các nhãn hàng lớn như Acecook, Nestle (đây cũng là thương hiệu xả thải hàng đầu thế giới), Unipen và Unilever.

A5.KT

A6.KT

Hình 5,6. Kiểm toán rác thải

A7.KT

Hình 7. Vẫn còn khá nhiều túi ni lông, hộp xốp được sử dụng

A8.KT

Hình 8. Tỉ lệ và thành phần rác thải hộ gia đình tại Bãi Hương

Ngày 28/6 tới đây, tổ chức IUCN phối hợp với Greenhub cùng Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm cũng sẽ tổ chức chương trình giám sát bờ biển tại Cù Lao Chàm. Các đợt giám sát sẽ được tổ chức thường xuyên trong năm nhằm xây dựng bộ cơ sở dữ liệu hỗ trợ cho công tác quản lý rác thải tại Cù Lao Chàm.

Cao Nguyên Thảo Huyền

 
 

Tiểu khu Đồng quản lý bảo tồn biển thôn Bãi Hương - Sự chung tay của cộng đồng

PDF.InEmail

Thứ tư, 05 Tháng 6 2019 09:27 Số truy cập:817

Đồng quản lý là một phương thức quản lý, trong đó nhà nước chia sẻ quyền hạn, trách nhiệm và chức năng quản lý với những người sử dụng nguồn lợi. Đây là một mô hình quản lý hiệu quả các nguồn tài nguyên dựa trên sự phối hợp giữa người dân và các cơ quan quản lý, hướng đến việc bảo tồn các giá trị đa dạng sinh học, bảo vệ các hệ sinh thái, tài nguyên thiên nhiên, phát huy các giá trị văn hóa – lịch sử, phát triển kinh tế xã hội cộng đồng địa phương, đảm bảo cho sự phát triển bền vững.

Cùng với mục tiêu trên, Tiểu khu đồng quản lý bảo tồn biển thôn Bãi Hương đã được thành lập với sự đồng thuận cao của người dân và chính quyền địa phương, nhằm quản lý hơn 19 km2 mặt nước biển được giao, quản lý các hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn và phát huy các giá trị văn hóa – lịch sử đi kèm.

Đề án thành lập Tiểu Khu đồng quản lý bảo tồn biển thôn Bãi Hương được triển khai từ năm 2011 – 2013 theo quyết định số 2614/QĐ – UBND ngày 22/8/2011 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam. Nhiều hoạt động đã được triển khai trong những năm này, từ các hoạt động tham vấn cộng đồng, điều tra nguồn lợi, xã hội, môi trường, phân vùng chức năng… đến việc thiết lập một tổ chức cộng đồng do chính người dân bầu ra, quản lý một số hoạt động trên địa bàn: các hoạt động du lịch, khai thác thủy sản, truyền thông và nâng cao nhận thức. Đến năm 2013, Quy chế quản lý Tiểu Khu chính thức được phê duyệt và ban hành theo quyết định số 20/2013/QĐ – UBND ngày 03/7/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam. Cho đến nay, Ban quản lý cộng đồng Tiểu khu đồng quản lý bảo tồn biển thôn Bãi Hương đã có 18 thành viên, bao gồm 01 Trưởng ban, 02 Phó ban, 01 thư ký và các tổ: Tổ truyền thông, Tổ tuần tra và Tổ tự quản.

Tiểu khu đồng quản lý bảo tồn biển Bãi Hương do người dân quản lý và sử dụng nguồn tài nguyên một cách hiệu quả. Cũng giống như những mô hình đồng quản lý khác, việc nâng cao vai trò, trách nhiệm của người dân trong quá trình quản lý, sử dụng tài nguyên thiên nhiên là vấn đề cốt lõi. Đây cũng là thuộc tính đầu tiên quan trọng đối với mỗi khu đồng quản lý, bên cạnh sự chia sẻ trách nhiệm, quyền hạn của chính quyền địa phương cùng với sự hỗ trợ về mặt phương pháp của các cơ quan chuyên môn, cơ quan nghiên cứu khoa học. Người dân được tham gia vào việc lập kế hoạch quản lý, và tổ chức, triển khai các hoạt động trên địa bàn: hoạt động truyền thông, tổ chức các dịch vụ du lịch, dọn vệ sinh, hay phối hợp với lực lượng biên phòng trong công tác tuần tra, giám sát hoạt động khai thác thủy hải sản trên địa bàn… với khả năng của mình nhằm khẳng định quyền làm chủ ở khu vực được giao, góp phần phát huy vai trò, sức mạnh của cộng đồng.

cong dong di tuan tra tren bien

Ảnh 1. Cộng đồng đi tuần tra trên biển

Cong dong thao luan

Ảnh 2. Cộng đồng thảo luận

Trải qua gần 8 năm hoạt động, kể từ khi dự án được phê duyệt, Tiểu khu đồng quản lý Bảo tồn biển thôn Bãi Hương đã đạt được một số kết quả nhất định như: ban hành quy chế quản lý Tiểu khu đồng quản lý Bảo tồn biển thôn Bãi Hương, đạt được sự đồng thuận của người dân, nhờ đó người dân tích cực tham gia vào các hoạt động tại địa phương hơn, cơ cấu tổ chức ngày càng được hoàn thiện, năng lực của người dân ngày càng được nâng cao, thu hút nhiều tổ chức đến đầu tư, môi trường và nguồn lợi của Tiểu khu ngày càng được giữ gìn, bảo vệ, quang cảnh sạch đẹp tạo điều kiện thu hút du khách đến tham quan ngày càng đông. Từ đó, thu nhập người dân được nâng cao đáng kể, đời sống được cải thiện. Hoạt động khai thác thuỷ sản trong phạm vi Tiểu khu đã được kiểm soát chặt chẽ từ số lượng phương tiện cho đến công suất tàu thuyền, chủng loại ngư cụ, kích thước mắt lưới, đối tượng khai thác… thông qua việc Ban quản lý cộng đồng đã tổ chức cho người dân thôn Bãi Hương đăng ký khai thác thuỷ sản.Để đạt được những thành tựu trên, đóng góp to lớn nhất phải kể đến là sự chung tay của BQL cộng đồng Tiểu khu Đồng quản lý bảo tồn biển thôn Bãi Hương và cả cộng đồng người dân Tiểu khu trong tất cả các hoạt động nhằm hướng đến sự phát triển lâu dài trên chính mảnh đất của mình.

cong dong phoi hop di tuan tra xu ly vi pham

Ảnh 3. Cộng đồng phối hợp đi tuần tra xử lý vi phạm

Đồng quản lý là một mô hình quản lý không mới trên thế giới và tại Việt Nam. Nhưng thực tế cho thấy, để vận hành có hiệu quả, thu hút và phát huy sức mạnh của cộng đồng trong công tác quản lý là điều không dễ dàng.Tiểu khu Đồng quản lý bảo tồn biển Bãi Hương là đơn vị đầu tiên trên cả nước được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam trao quyền quản lý và sử dụng mặt nước biển với khoảng 19,05km2. Vừa vận hành mô hình Đồng quản lý, vừa tổ chức kiểm tra, giám sát các hoạt động trên địa bàn, Ban quản lý cộng đồng Tiểu khu gặp không ít khó khăn như chưa có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan, các phương tiện khai thác ngoài địa phương vẫn còn hoạt động trong phạm vi Tiểu khu, năng lực còn hạn chế,… Tuy nhiên, với những nỗ lực không ngừng của Ban quản lý Cộng đồng và các bên liên quan: Chính quyền địa phương, Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm… nguồn lợi và hệ sinh thái ở Tiểu khu được bảo vệ, ý thức người dân được nâng cao, đời sống được cải thiện. Điều này đã khẳng định hơn nữa tính hiệu quả của mô hình trong phương thức quản lý tài nguyên, gắn vai trò, trách nhiệm của người dân vào nguồn tài nguyên tại địa phương, sử dụng hợp lý, hướng đến sự phát triển bền vững.

Nguyễn Thúy – Phòng TT&KS

 
 

Từ thành công “nói không với túi ni-lon”, người dân Cù Lao Chàm hướng tới không sử dụng ống hút nhựa

PDF.InEmail

Thứ tư, 17 Tháng 4 2019 08:30 Số truy cập:824

Nhằm hưởng ứng chiến dịch “Giảm thiểu rác thải nhựa” của thành phố Hội An nói chung và xã đảo Tân Hiệp nói riêng, ngày 27/3/2019, Ban quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm (BQL) đã triển khai chương trình truyền thông rộng rãi cho học sinh, cán bộ, người dân, du khách về tác hại cũng như những hậu quả nặng nề của túi ni-lon, ống hút nhựa, các sản phẩm nhựa sử dụng một lần đối với môi trường, các hệ sinh thái, đời sống sinh vật cả trên cạn và dưới nước.

Thông qua chương trình này, BQL đã chọn quán nước uống của chị Trà tại Bãi Làng để thực hiện thí điểm việc không phục vụ ống hút nhựa. Bước đầu, BQL đã tặng 500 ống hút cỏ sậy và hơn 500 ống hút làm từ khoai mì để quán chị Trà thí điểm việc thay thế cho ống hút nhựa. Với giá thành không quá đắt, dao động trong khoảng 500-800đ/ống ống hút được làm từ cỏ sậy, bột khoai mì hoàn toàn có thể được người tiêu dùng chọn lựa để thay thế ống hút nhựa. So với tác hại khủng khiếp của ống hút nhựa, ống hút bằng chất liệu thực vật này vừa đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, sức khỏe, đồng thời sẽ không gây hại đến môi trường, các hệ sinh thái và các loài hoang dã.

A onghut

A onghut2

A onghut3

Hình 1,2,3. Một số hình ảnh ống hút cỏ sậy và ống hút khoai mì

Chị Trà rất hồ hởi khi nhận được ống hút thực vật, từ đây chị có thể yên tâm đáp ứng được yêu của khách “Không ống hút nhựa thì uống bằng gì?”. Chị vui vì là một trong những người đầu tiên tại đảo Cù Lao Chàm thực hiện cam kết “Không sử dụng ống hút nhựa” do Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An phát động nhân kỷ niệm 9 năm Cù Lao Chàm – Hội An được UNESCO công nhận danh hiệu Khu dự trữ sinh quyển thế giới (26/5/2009-26/5/2018) Ngoài việc cam kết chấm dứt hoàn toàn ống hút nhựa nữa, chị còn nghĩ đến việc làm thế nào để thay thế ly nhựa, hộp xốp, các sản phẩm nhựa sử dụng một lần bằng sản phẩm thân thiện với môi trường. Chị thầm ước: “Nếu làm được như vậy thì vui biết mấy, hòn đảo này càng trở nên xinh đẹp và giàu có biết nhường nào”.

 A onghut4

Hình 4. Cán bộ BQL tặng ống hút cỏ sậy, ốc hút bột khoai mì cho chị Trà.

Có thể thấy việc giảm thiểu rác thải nhựa đang là vấn đề nóng hiện nay trên toàn cầu, nhiều quốc gia trên thế giới, thậm chí hàng loạt quốc gia kém phát triển tại Châu Phi cũng đã có lệnh cấm sử dụng túi ni-lon, ống hút nhựa và các sản phẩm nhựa dùng một lần. Gần đây nhất, Malaysia cấm sử dụng ống hút nhựa từ ngày 1/1/2019. Nhật bản là nước đứng thứ 2 thế giới về sản xuất bao bì cũng không thể đứng ngoài cuộc trước vấn nạn rác thải nhựa mà cả thế giới đang phải đối mặt bằng việc đưa ra lệnh cấm ống hút nhựa. Để người dân và toàn xã hội thực sự tham gia vào cuộc chiến giảm thiểu rác thải nhựa thì truyền thông nâng cao nhận thức là nền tảng, phải được ưu tiên thực hiện Bài học “Cù Lao Chàm nói không với túi nilon” đã cho thấy yếu tố quyết định sự thành công chính là làm thế nào để mỗi người dân tự ý thức về tác hại, thay đổi dần thói quen cho đến khi hành động “không sử dụng túi ni-lon” trở thành thói quen. Qua hiệu ứng tích cực từ việc làm trên, chúng ta hoàn toàn có thể trông đợi một Cù Lao Chàm xanh sạch đẹp, nơi đó không thấy bóng dáng của túi ni-lon và ống hút nhựa. Tương lai ấy xa hay gần tùy thuộc và ý thức và hành động của mỗi chúng ta.

Thúy Trang- BQL Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm

 
 

Trang 1 trong tổng số 8

...