Bảo vệ đặc sản Cù Lao Chàm

PDF.InEmail

cuada18-11Áp lực lên đặc sản

Nhiều người kháo với nhau rằng, đến Cù Lao Chàm mà chưa ăn một miếng rau rừng, một miếng cua đá, hay một miếng mực một nắng thì xem như chưa đến Cù Lao Chàm. Những năm gần đây, lượng du khách đến với Cù Lao Chàm ngày càng đông đã gây áp lực rất lớn lên các đặc sản ở đây. Ông Nguyễn Văn An, Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp trăn trở, cùng với con ốc xà cừ xem như tuyệt chủng, ở Cù Lao Chàm hiện nay, con cua đá, ốc vú nàng, vú sao cũng đang trong tình trạng bị khai thác quá mức.

Theo khảo sát của Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm, trước khi có Chỉ thị 04 của UBND Thành phố Hội An về việc tạm dừng khai thác cua đá năm 2009, hàng năm đã có gần 2 tấn cua đá được khai thác. Đến mùa di cư xuống biển để đẻ, cua đá bò khắp nơi và ai cũng có thể bắt. Thậm chí những con cua mang bè (trứng) và cua có kích thước quá nhỏ cũng bị đánh bắt triệt để. Chỉ thị số 04 của UBND Thành phố Hội An ban hành vào tháng 9/2009 đã kịp thời chấn chỉnh hoạt động đánh bắt, tiêu thụ, chế biến cua đá, ngăn ngừa nguy cơ tuyệt chủng cho một loại đặc sản của xã đảo.

cuadao18-11-2011

Hình 1: Cua đá Cù Lao Chàm

Giống như tình trạng của con cua đá cách đây hai năm, những đặc sản khác của Cù Lao Chàm như ốc vú nàng, vú sao cũng đang bị khai thác triệt để. Theo ông Lê Ngọc Thảo, cán bộ BQL Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm, ốc vú nàng được khai thác từ tháng 2 đến tháng 8 với mọi kích thước, bình quân từ 5 – 6 cm, kể cả những con có kích thước chỉ 1 cm (!). Ai cũng lo rằng một ngày gần đây, chẳng còn ai nhớ mấy câu thơ vui về loài vú nàng ở Cù Lao Chàm nữa.

cua_da_1_18-11

Hình 2: Hội thảo về quản lý, bảo vệ và sử dụng bền vững cua đá Cù Lao Chàm

Khai thác hợp lý để bảo vệ tài nguyên

Có thể nói việc tạm dừng việc khai thác, vận chuyển, tiêu thụ, chế biến cua đá tại Cù Lao Chàm là một việc làm cần thiết và cấp bách trong bối cảnh con cua đá đang bị khai thác quá mức. Tuy nhiên, trong thực tế, tình trạng lén lút khai thác cua đá ở Cù Lao Chàm cũng có diễn ra. Theo ông Chu Mạnh Trinh, qua khảo sát của Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm, trong năm 2010, vẫn còn khoảng 400 kg cua đá bị khai thác lén lút. Ở các nhà hàng tại bãi biển Điện Dương, không khó để tìm ra món cua đá được cho là cua đá Cù Lao Chàm. Đựơc biết, với 1 kg cua đá mua lén có giá 300.000 đồng, một vài nhà hàng ở Cù Lao Chàm sẵn sàng “hét” lên đến 600.000 đồng khi thực khách có nhu cầu. Mới đây, UBND xã Tân Hiệp đã tiến hành xử phạt bốn nhà hàng chế biến cua đá; tuy vậy việc ngăn cấm triệt để xem chừng rất khó khăn. Theo các chuyên gia, cần có những nghiên cứu sâu hơn để vừa bảo vệ đồng thời cũng vừa khai thác một cách bền vững giá trị kinh tế của loài đặc sản này.

cua_da3_18-11

Hình 3: Thảo luận các giải pháp quản lý, bảo vệ cua đá

Năm 2009, UBND Thành phố đã thành lập Ban Điều hành thực hiện Dự án “Cộng đồng tham gia khai thác bền vững cua đá Cù Lao Chàm”. Dự án này có sự tài trợ của Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF SGP) nhằm mục tiêu xây dựng, thử nghiệm các giải pháp quản lý, kỹ thuật trong bảo vệ và khai thác bền vững cua đá Cù Lao Chàm. Theo ông Trần Văn Tân, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Hiệp, Trưởng Ban Điều hành dự án cho biết, trong hơn 1 năm qua, dự án đã triển khai được một số hoạt động như nâng cao nhận thức, tổ chức các cuộc tham vấn cộng đồng, hội thảo với các bên liên quan về công tác quy hoạch, phân vùng, xây dựng ngân hàng cua đá, dán nhãn sinh thái…

cua_da22_18-11

Hình 4: Chuyên gia góp ý về các giải pháp kỹ thuật để bảo vệ cua đá

Với đặc sản ốc vú nàng; mới đây Sở Nông nghiệp và PTNT Quảng Nam đã thống nhất cho Ban Quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm triển khai đề tài khoa học Điều tra thành phần loài, vùng phân bố, hiện trạng khai thác và xây dựng mô hình đồng quản lý các loài Tôm Hùm, ốc Vú Nàng tại Cù Lao Chàm. Theo đó, bên cạnh việc xác định thành phần loài, vùng phân bố của ốc vú nàng; đề tài sẽ xây dựng mô hình đồng quản lý nhằm bảo tồn và phát triển ốc vú nàng tại Cù Lao Chàm.

cua_da2-18-11

Hình 5: Hợp tác nghiên cứu cua đá

cuada22_18-11

Hình 6: Tổ cộng đồng bảo vệ cua đá

“Việc cấm khai thác cua đá trong thời gian qua cũng như việc triển khai các dự án bảo vệ và khai thác hợp lý tài nguyên trong thời gian đến cũng nhằm bảo vệ quyền lợi của bà con Cù Lao Chàm hiện nay và bảo vệ nguồn tài nguyên cho con cháu chúng ta sau này”, ông Nguyễn Văn An, Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp khẳng định như vậy./.

Quảng Lâm (Phòng Kinh Tế Hội An)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

...