Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Quyết định số 63/2026/QĐ-UBND ngày 28/5/2026 về Quy chế quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; bảo tồn đa dạng sinh học; bảo vệ tài nguyên rừng, biển và môi trường; đồng thời định hướng sử dụng hợp lý các hệ sinh thái tự nhiên tại Khu bảo tồn.
Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm bao gồm 7 đảo: Hòn Lao, Hòn Khô Lớn, Hòn Khô con, Hòn Lá, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Tai và toàn bộ vùng biển xung quanh, với tổng diện tích 23.530 ha (bao gồm cả vùng đệm). Đây là khu vực có giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học rừng – biển, cảnh quan sinh thái, nguồn lợi thủy sản, văn hóa bản địa và sinh kế cộng đồng, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển xanh, bền vững của thành phố.
Quy chế quy định rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, cũng như quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan. Theo đó, Khu bảo tồn được phân thành các phân khu chức năng và vùng quản lý gồm: Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, Phân khu phục hồi sinh thái, Phân khu dịch vụ – hành chính và Vùng đệm. Cách tiếp cận này nhằm kiểm soát chặt chẽ các hoạt động, đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái với phát triển sinh kế và du lịch sinh thái có trách nhiệm.
Hình: Bản đồ phân khu chức năng và vùng đệm của Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, thành phố Đà Nẵng
Đối với hoạt động du lịch, các tổ chức, cá nhân cần thực hiện cam kết bảo vệ môi trường; hướng dẫn viên cần được bồi dưỡng kiến thức về bảo tồn đa dạng sinh học; phương tiện vận chuyển khách phải tuân thủ quy định về bến bãi, neo đậu. Đặc biệt, nghiêm cấm hành vi thả neo lên rạn san hô, thảm cỏ biển – những hệ sinh thái nhạy cảm, có giá trị cao về sinh học và cảnh quan.
Quy chế cũng quy định cụ thể việc quản lý khai thác tài nguyên truyền thống như lá rừng và loài Cua đá. Hoạt động khai thác lá rừng được ưu tiên cho người dân có thường trú tại xã Tân Hiệp, được tổ chức theo nhóm cộng đồng và thực hiện theo phương án được Ban quản lý Khu bảo tồn hướng dẫn, giám sát.
Đối với Cua đá, việc khai thác phải gắn với mục tiêu bảo tồn và phát triển bền vững: chỉ khai thác cá thể có kích thước mai từ 7 cm trở lên, trong thời gian từ ngày 1/3 đến 31/7 hằng năm và không được khai thác tại các phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và phục hồi sinh thái.
Một điểm đáng chú ý là Quy chế tiếp tục khẳng định mô hình đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại Tiểu khu bảo tồn biển thôn Bãi Hương (xã Tân Hiệp). Cơ chế này phát huy vai trò cộng đồng thông qua hương ước, phân vùng khai thác và quản lý đội tàu, góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn gắn với sinh kế địa phương.
Về tổ chức thực hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì, phối hợp triển khai, kiểm tra và xử lý vi phạm; Ban quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm trực tiếp tổ chức thực hiện, giám sát và tuyên truyền; UBND xã Tân Hiệp cùng các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Việc ban hành Quy chế quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác bảo tồn, mà còn tạo nền tảng thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp và du khách trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, phát triển sinh kế bền vững và du lịch có trách nhiệm trong giai đoạn mới.
Xem chi tiết Quy chế: https://drive.google.com/file/d/165opMWHogzKJhQ4hx9L-cHuVrPnxtruk/view?usp=sharing
Thanh Thảo – BQL