Ngày Nước thế giới (22/3) và Ngày Khí tượng thế giới (23/3) năm nay nhấn mạnh tầm quan trọng của nước sạch, tăng dữ liệu quan trắc khí tượng thủy văn để bảo vệ con người, thúc đẩy phát triển bền vững.
Chủ đề Ngày Nước thế giới năm nay được Liên hợp quốc chọn “Nước và Bình đẳng giới” nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa nước, vệ sinh an toàn và bình đẳng giới trong nỗ lực thúc đẩy phát triển bền vững và bảo đảm quyền con người.
Ở nhiều nơi, người gắn bó với nước nhiều nhất lại là phụ nữ và trẻ em gái, từ việc đi lấy nước, giữ vệ sinh, đến chăm sóc gia đình. Khi nguồn nước không đảm bảo, họ cũng là người chịu ảnh hưởng đầu tiên và nhiều nhất. Vì vậy, nói đến nước không chỉ là nói về tài nguyên, mà còn là câu chuyện công bằng: ai được tiếp cận nước sạch, ai có tiếng nói trong việc quản lý và sử dụng nguồn nước đó. Khi phụ nữ được tham gia vào các quyết định, những giải pháp đưa ra thường sát thực tế hơn, bền vững hơn.
Thông điệp năm nay “Nước và Bình đẳng giới” khẳng định việc tiếp cận nước sạch và vệ sinh an toàn là quyền cơ bản của con người, đồng thời là nền tảng để thu hẹp khoảng cách giới, đặt phụ nữ và trẻ em gái vào trung tâm của các giải pháp về nước, thúc đẩy cách tiếp cận dựa trên quyền, mang tính chuyển đổi, kêu gọi tăng cường tiếng nói, vai trò lãnh đạo và quyền tham gia ra quyết định của phụ nữ trong quản trị tài nguyên nước. Bên cạnh đó, Ngày Nước thế giới 2026 nhằm đẩy nhanh tiến độ hướng tới Mục tiêu Phát triển Bền vững số 6 (nước sạch và vệ sinh cho tất cả mọi người) bằng cách trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái, từ đó trở thành động lực thúc đẩy sức khỏe cộng đồng, thịnh vượng kinh tế và bình đẳng giới, mang lại lợi ích lâu dài cho toàn xã hội.
Hình: Thông điệp nhận diện Ngày Nước Thế giới 22/3 – Nguồn ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ Nông nghiệp và Môi trường
Nếu nước là thứ nuôi sống chúng ta mỗi ngày, thì thông tin khí tượng lại là thứ giúp chúng ta tránh được những rủi ro không lường trước. Với chủ đề “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai”, Ngày Khí tượng thế giới năm nay khẳng định vai trò then chốt của dữ liệu quan trắc khí tượng, thủy văn và môi trường trong việc bảo vệ tài sản, tính mạng người dân và hệ sinh thái trước các rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) đề cao việc hiện đại hóa mạng lưới quan trắc từ thông tin vệ tinh, phao biển đến các trạm khí tượng thủy văn vùng sâu, vùng xa, coi đây là nguồn dữ liệu quan trọng cho kỷ nguyên chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm tối ưu hóa các quyết định ứng phó thiên tai.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, những dữ liệu này không còn đơn thuần là để “biết thời tiết”. Chúng giúp đưa ra quyết định: khi nào cần sơ tán, khi nào nên sản xuất, khi nào phải chuẩn bị trước. Nói cách khác, đó là công cụ để bảo vệ con người và hệ sinh thái.
Nhìn lại, nước và khí tượng tưởng là hai câu chuyện riêng, nhưng thực ra lại gắn chặt với nhau. Một bên là nguồn sống, một bên là công cụ để bảo vệ nguồn sống đó trước những biến động ngày càng khó lường của tự nhiên. Giữ nguồn nước sạch, sử dụng nước tiết kiệm, quan tâm đến thông tin thời tiết và hành động có trách nhiệm hơn với môi trường đó là cách mà mỗi người chúng ta cùng góp phần bảo vệ chính mình và những người xung quanh.
Thanh Thảo – BQL Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm