Không chỉ khai thác và chế biến, người dân Cù Lao Chàm đang từng bước học cách nâng cao giá trị sản phẩm thủy sản ngay từ những công đoạn đầu tiên – từ chế biến, bảo quản đến bao bì, nhãn mác và kết nối thị trường.
Trong khuôn khổ hoạt động Dự án “Thí điểm phục hồi thảm cỏ biển kết hợp cải thiện sinh kế tại Cù Lao Chàm” do WWF tài trợ, trong hai ngày 22/9 và 23/9/2026, Ban Quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Sinh vật biển và Phát triển cộng đồng (MCD) tổ chức khóa tập huấn về chế biến và bảo quản sản phẩm thủy sản cho gần 40 cộng đồng đến từ các thôn trên địa bàn xã Tân Hiệp. Khóa tập huấn có sự tham gia hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm của bà Mai Thị Thùy Trang – Giám đốc Hợp tác xã Tài Thịnh Phát Farm (Cà Mau).
Khi sinh kế được bắt đầu từ giá trị của sản phẩm
Với cộng đồng gắn bó trực tiếp với biển, sản phẩm thủy sản không chỉ là nguồn thu nhập mà còn là một phần của sinh kế địa phương. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào khai thác, khóa tập huấn hướng đến việc trang bị thêm kiến thức và kỹ năng để nâng cao giá trị sản phẩm sau khai thác.
Trong chương trình, các đại biểu được tìm hiểu về sinh kế bền vững và mối liên hệ giữa sinh kế cộng đồng với bảo tồn cỏ biển; đồng thời tiếp cận tổng quan về chuỗi giá trị sản phẩm thủy sản.
Hình 1. Ông Nguyễn Văn Công – Đại diện Trung tâm Bảo tồn Sinh vật biển và Phát triển cộng đồng (MCD) chia sẻ nội dung liên quan đến bảo tồn cỏ biển
Hình 2. Bà Nguyễn Thị Thu Trang – Đại diện Trung tâm Bảo tồn Sinh vật biển và Phát triển cộng đồng (MCD) chia sẻ nội dung liên quan đến chuỗi giá trị sản phẩm
Từ đó, nội dung tập huấn đi sâu vào những vấn đề rất thiết thực: kỹ thuật chế biến, bảo quản sản phẩm thủy sản, vệ sinh an toàn thực phẩm, xây dựng và sử dụng bao bì, nhãn mác, cũng như khả năng kết nối sản phẩm vào chuỗi giá trị.
Hình 3. Chuyên gia Mai Thị Thùy Trang – Giám đốc Hợp tác xã Tài Thịnh Phát Farm (Cà Mau) chia sẻ nội dung lý thuyết trọng tâm của khóa tập huấn
Học để làm – làm để thay đổi
Điểm nhấn của chương trình không chỉ nằm ở phần trao đổi lý thuyết mà còn ở các hoạt động làm việc nhóm và thực hành.
Hình 4,5,6. Cộng đồng tham gia làm việc nhóm và thảo luận
Các thành viên cộng đồng cùng trao đổi về quy trình chế biến, chia sẻ kinh nghiệm thực tế và trực tiếp thực hành các kỹ năng liên quan đến chế biến, bảo quản sản phẩm.
Từ một sản phẩm thủy sản đến một chuỗi giá trị bền vững
Một số hình ảnh trong buổi thực địa, thực hành chế biến:
Hình 7. Đoàn thực địa theo chân ngư dân đi khai thác tại vùng nguyên liệu
Hình 9. Phương tiện khai thác cập bến tại cảng
Hình 10,11,12,13. Cộng đồng thực hành sơ chế, chế biến và bảo quản sản phẩm theo quy trình đã được tập huấn
Một sản phẩm tốt không chỉ nằm ở nguyên liệu. Giá trị của sản phẩm còn được quyết định bởi cách chế biến, bảo quản, bảo đảm an toàn, cách đóng gói, nhận diện và khả năng kết nối với thị trường. Đó cũng là định hướng xuyên suốt của khóa tập huấn: giúp cộng đồng có thêm kiến thức, kỹ năng để nâng cao giá trị sản phẩm thủy sản, đồng thời từng bước hình thành sinh kế phù hợp với mục tiêu bảo tồn.
Đối với Ban Quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, đây cũng là một trong những hoạt động phát triển cộng đồng được triển khai theo định hướng gắn bảo tồn thiên nhiên với cải thiện sinh kế. Thông qua việc hỗ trợ cộng đồng nâng cao kiến thức, kỹ năng chế biến, bảo quản và phát triển sản phẩm, Ban Quản lý hướng đến việc tạo thêm giá trị từ nguồn nguyên liệu, nâng cao hiệu quả sinh kế và khuyến khích các hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và định hướng quản lý, bảo tồn tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm.
Từ những buổi học và thực hành cụ thể, câu chuyện sinh kế tại Cù Lao Chàm được mở rộng theo một hướng mới: không chỉ khai thác những gì biển mang lại, mà còn biết cách tạo thêm giá trị từ sản phẩm, nâng cao chất lượng sinh kế và cùng gìn giữ nguồn tài nguyên cho tương lai.
Đây cũng là một trong những cách tiếp cận để phát triển cộng đồng, cải thiện sinh kế và bảo tồn thiên nhiên có thể đồng hành cùng nhau, hướng đến một Cù Lao Chàm phát triển bền vững, trong đó cộng đồng vừa là đối tượng hưởng lợi, vừa là lực lượng tham gia tích cực vào công tác bảo tồn.
Hình 14. Các thành viên tham gia cùng chụp hình lưu niệm
Thúy Trang, Trọng Trung – BQL KBTTN Cù Lao Chàm