Nhắc đến Cù Lao Chàm, du khách thường nghĩ ngay đến một bức tranh thiên nhiên tuyệt mỹ với những bãi biển trong xanh, những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn và hệ sinh thái rạn san hô phong phú. Nhưng ẩn sâu trong vẻ đẹp hoang sơ ấy còn là những giá trị văn hóa, lịch sử lâu đời, kết tinh từ đời sống lao động và sự giao thoa văn hóa của bao thế hệ cư dân. Đến với Cù Lao Chàm, hãy một lần ghé thăm Bãi Ông và Giếng cổ Chămpa (hay còn gọi là Giếng Xóm Cấm) để cảm nhận trọn vẹn “linh hồn” của hòn đảo xinh đẹp này.
Bãi Ông – Nơi cộng đồng chung tay gìn giữ và phát triển du lịch
Nằm nép mình bên làng chài cổ kính, Bãi Ông hiện lên như một bức tranh bình dị với bờ cát trắng mịn trải dài, làn nước trong xanh và những rặng dừa xanh mát rượi. Đây là bãi biển duy nhất tại Cù Lao Chàm được tổ chức khai thác du lịch một cách bài bản, với sự tham gia và chia sẻ lợi ích trực tiếp từ cộng đồng cư dân địa phương.
Đến với Bãi Ông, du khách không chỉ được đắm mình trong làn nước mát lành, thư giãn trên bờ cát trắng mịn mà còn có cơ hội trải nghiệm cuộc sống của người dân làng chài. Từ những dịch vụ cho thuê ghế, dù, chụp ảnh, đến những quán ăn nhỏ phục vụ đặc sản biển tươi ngon do chính ngư dân địa phương đánh bắt, tất cả đều mang đậm hơi thở của đời sống đảo. Chính mô hình “cộng đồng làm du lịch” này đã tạo nên một nét rất riêng cho Bãi Ông, nơi du khách cảm nhận được sự chân chất, mến khách và tinh thần đoàn kết của người dân trên đảo.
Hình 1: Bãi biển Bãi Ông – Cù Lao Chàm
Giếng Xóm Cấm – “Cuốn sách lịch sử” kể chuyện ngàn xưa
Cách Bãi Ông không xa, Giếng Xóm Cấm hiện ra cổ kính và trầm mặc giữa không gian xanh mát của những tán cây cổ thụ. Được xây dựng từ rất lâu đời, giếng Xóm Cấm không chỉ là nguồn cung cấp nước ngọt quý giá cho người dân trên đảo mà còn là một chứng nhân lịch sử vô giá.
Với những ai yêu thích tìm hiểu văn hóa và lịch sử, giếng Xóm Cấm thực sự là một “cuốn sách lịch sử” quý. Từ những viên đá ong được xếp chồng khít nhau, từ kết cấu hình tròn độc đáo của miệng giếng, tất cả đều ẩn chứa những câu chuyện về đời sống sinh hoạt và quá trình phát triển của người dân địa phương qua nhiều thế hệ. Hơn thế nữa, kỹ thuật xây dựng giếng Xóm Cấm còn được xem là một nguồn tư liệu quan trọng, góp phần làm sáng tỏ kỹ thuật xây giếng cổ xưa của người Chăm. Giếng là minh chứng rõ nét cho sự giao thoa và kế thừa văn hóa, khi cư dân Việt trên đảo đã tiếp thu và phát huy những kinh nghiệm quý báu từ nền văn minh Chămpa rực rỡ trong quá khứ.
Đứng bên giếng Xóm Cấm, lắng nghe tiếng gió thổi qua những tán cây, du khách như được ngược dòng thời gian, trở về với những ngày tháng xa xưa, nơi những người dân đầu tiên đặt chân lên đảo, vật lộn với thiên nhiên để sinh tồn và xây dựng cuộc sống.
Hình 2: Giếng cổ Chămpa – Cù Lao Chàm
Hành trình đến với Cù Lao Chàm sẽ thêm phần trọn vẹn khi du khách không chỉ chiêm ngưỡng vẻ đẹp của biển trời, mà còn dành thời gian khám phá những giá trị văn hóa cộng đồng đặc sắc tại Bãi Ông và lắng nghe những câu chuyện lịch sử từ giếng Xóm Cấm. Đó chính là những mảnh ghép tạo nên bức tranh toàn cảnh về một Cù Lao Chàm vừa hoang sơ, vừa giàu bản sắc và đầy tự hào.
Hãy đến và cảm nhận!
Vĩnh Thuận – BQL Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm