Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, Nghị định này là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân trong các hoạt động liên quan đến lĩnh vực lâm nghiệp.
1. Nghị định 146/2026/NĐ-CP quy định nội dung gì?
Nghị định 146/2026/NĐ-CP quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; đối tượng bị xử phạt; thẩm quyền xử phạt, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính và việc thi hành các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực lâm nghiệp.
Theo Điều 2, Nghị định áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong nước; tổ chức, cá nhân nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp trên lãnh thổ Việt Nam; đồng thời áp dụng đối với người có thẩm quyền lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
2. Mức xử phạt gắn với biện pháp khắc phục hậu quả được quy định như thế nào?
Theo Nghị định, hình thức xử phạt chính đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp là cảnh cáo hoặc phạt tiền. Mức phạt tiền quy định tại Chương II của Nghị định là mức áp dụng đối với cá nhân; đối với tổ chức có hành vi vi phạm cùng loại và cùng mức độ với cá nhân thì mức phạt tiền bằng 02 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân, trừ trường hợp được quy định riêng. Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực lâm nghiệp là 500.000.000 đồng đối với cá nhân và 1.000.000.000 đồng đối với tổ chức.
Bên cạnh hình thức xử phạt chính, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như: buộc trồng lại rừng ngay trong vụ trồng rừng kế tiếp nhưng không quá 12 tháng tính từ ngày ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính; buộc đưa chất thải, vật nuôi ra khỏi rừng; buộc gỡ bỏ, xóa nội dung quảng cáo trên không gian mạng và các phương tiện thông tin; buộc lập sổ theo dõi, ghi chép đầy đủ, đúng thực tế việc nhập, xuất lâm sản; buộc lập và nộp báo cáo đúng thời hạn; buộc đăng ký mã số cơ sở nuôi, trồng đối với các loài thuộc danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hoặc các loài thuộc Phụ lục CITES có nguồn gốc hợp pháp.
Các quy định trên cho thấy việc xử lý vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp không chỉ nhằm xử phạt hành vi sai phạm, mà còn hướng đến khắc phục hậu quả, phục hồi tài nguyên rừng và nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đối với môi trường tự nhiên.
3. Những hành vi cần đặc biệt lưu ý
Để bảo vệ rừng và tránh vi phạm pháp luật, mỗi người dân cần lưu ý và nghiêm túc thực hiện: không khai thác, vận chuyển, mua bán, cất giữ, chế biến lâm sản khi chưa có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp; không săn bắt, bẫy, nuôi nhốt, mua bán, giết, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng động vật rừng trái quy định; không đốt lửa, đốt thực bì, đốt ong, đốt rác hoặc sử dụng nguồn nhiệt trong rừng, ven rừng, nhất là vào mùa khô, thời điểm nắng nóng, gió mạnh.
Khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm như phá rừng, khai thác rừng trái pháp luật, vận chuyển lâm sản không rõ nguồn gốc, săn bắt động vật rừng, lấn chiếm đất rừng hoặc nguy cơ cháy rừng, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng tại địa phương để kiểm tra, xử lý theo quy định.
Poster tuyên truyền về Nghị định 146/2026/NĐ-CP
Bảo vệ rừng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Việc chấp hành nghiêm Nghị định 146/2026/NĐ-CP chính là hành động thiết thực để bảo vệ tài nguyên rừng, gìn giữ đa dạng sinh học, nguồn nước, môi trường sống, sinh kế cộng đồng và tương lai bền vững cho các thế hệ mai sau.
Nghị định 146/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 25/6/2026; Nghị định số 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp; Điều 1, Nghị định số 07/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; thú y; chăn nuôi hết hiệu lực kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành./.
Xem toàn văn Nghị định số 146/2026/NĐ-CP tại:
https://drive.google.com/file/d/1rYR6yriuTGltuRGUzlKKreD23tSIPpjj/view?usp=sharing
Thanh Thảo – Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm