Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khô hanh, nguy cơ cháy rừng không chỉ đến từ những khu vực có lớp thực bì khô mà còn gắn với cách con người sử dụng lửa trong sinh hoạt, sản xuất và các hoạt động ngoài trời. Với Cù Lao Chàm, nơi rừng gắn liền với khu dân cư, du lịch và hệ sinh thái đảo, việc kiểm soát nguồn lửa từ sớm là một trong những giải pháp quan trọng để giữ an toàn cho rừng và cảnh quan tự nhiên.
Theo Công văn số 8753/UBND-SNNMT ngày 31/8/2026 của UBND thành phố Đà Nẵng, các địa phương được yêu cầu tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy rừng; quản lý chặt chẽ việc sử dụng lửa trong và gần rừng, đặc biệt trong những ngày nắng nóng, khô hanh. Các hoạt động như đốt thực bì, xử lý cành lá sau sản xuất, đốt nương rẫy, đốt vàng mã hay sử dụng lửa tại các khu vực du lịch có rừng cần được kiểm soát nghiêm ngặt.
Hình 1: Những cánh rừng trên đảo Cù Lao Chàm – Nguồn ảnh: BQL Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm
Đối với Cù Lao Chàm, yêu cầu này càng cần được nhìn nhận trong mối liên hệ giữa rừng, cộng đồng và các hoạt động trên đảo. Rừng không tồn tại tách biệt mà hiện diện trong cùng một không gian với khu dân cư, tuyến giao thông, các khu vực sản xuất, sinh hoạt, tham quan và du lịch. Sự gắn kết này tạo nên giá trị đặc trưng của hệ sinh thái đảo, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu quản lý các tác động từ khu vực xung quanh rừng, trong đó có nguy cơ phát sinh từ việc sử dụng nguồn lửa.
Vì vậy, phòng cháy rừng không chỉ là câu chuyện của lực lượng quản lý hay những hoạt động được thực hiện bên trong rừng. Mỗi khu vực tiếp giáp, mỗi hoạt động có sử dụng lửa và mỗi hành vi thiếu cẩn trọng đều cần được nhận diện như một yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ. Phương án số 02/PA-UBND ngày 29/6/2026 của UBND thành phố Đà Nẵng cũng xác định yêu cầu chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; tăng cường kiểm tra, kiểm soát việc sử dụng lửa và theo dõi nguy cơ tại các khu vực có khả năng xảy ra cháy.
Trong mùa nắng nóng, người dân, cơ sở kinh doanh và du khách khi tham gia các hoạt động trên đảo cần chủ động thực hiện các quy định về sử dụng lửa; không đốt thực bì, cành lá, rác thải trong và ven rừng; không sử dụng lửa tùy tiện tại những khu vực có nguy cơ ảnh hưởng đến rừng. Khi phát hiện khói, lửa hoặc dấu hiệu bất thường tại khu vực rừng, cần nhanh chóng thông tin cho lực lượng chức năng để kiểm tra, xử lý kịp thời.
Hình 2,3: Người dân khai thác lá rừng làm trà – Nguồn ảnh: Vũ Trọng Phan
Bảo vệ rừng Cù Lao Chàm không chỉ là bảo vệ diện tích rừng mà còn là gìn giữ nơi cư trú của các loài sinh vật, bảo vệ đa dạng sinh học, cảnh quan và những giá trị tự nhiên làm nên sức hấp dẫn của đảo. Trong điều kiện khí hậu và thời tiết ngày càng có những diễn biến khó lường, chủ động nhận diện và loại trừ nguy cơ từ sớm chính là cách thiết thực để giảm thiểu tác động đối với hệ sinh thái.
Kiểm soát nguồn lửa từ những nguy cơ nhỏ nhất là cách thiết thực để giữ an toàn cho rừng, bảo vệ sinh cảnh tự nhiên và duy trì sức sống của hệ sinh thái Cù Lao Chàm.
Thanh Thảo – BQL Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm